Ktetaichinh’s Blog

June 10, 2010

Ông Sáu Dân – ông là ai?

Filed under: Uncategorized — ktetaichinh @ 4:28 pm
Tags:

Khi còn làm bí thư thành ủy TP. Hồ Chí Minh, trong một lần gặp mặt văn nghệ sĩ, trí thức, có người đã đọc cho ông Sáu Dân nghe một câu vè so sánh Sài Gòn và Hà Nội: “…Sài Gòn có Kiệt mà không kiệt”. Rất nghiêm trang ông bảo: “Như vậy là anh chưa hiểu chữ Kiệt rồi, Võ Văn Kiệt không phải là chữ kiệt anh muốn nói”.

Đã rửa được nỗi nhục mất nước, đang phấn đấu rửa nỗi nhục đói nghèo
Võ Văn Kiệt

(Trích phim tài liệu “Chân dung đồng chí Võ Văn Kiệt” – Hãng phim Nguyễn Đình Chiểu)

Thấm thoát, vậy mà đã hai năm, ngày ông Sáu Dân “lên đường đi xa”.

Nhiều bài báo viết về ông, nhiều quyển sách kể chuyện ông, những thước phim nóng hổi thuật lại những việc ông đã làm, cho nhân dân này, cho đất nước này. Người ta vẫn nhắc về ông trong tiếc thương, thành kính mỗi khi có dịp.

Thực hiện lời nhắn nhủ của ông lúc sinh thời trong một bức thư gửi thường vụ Tỉnh ủy và Đảng bộ tỉnh Vĩnh Long ngày 13/9/2001: “…không dựng tượng đài, không đặt tên đường, không làm gì tốn kém, có chăng, một vườn hoa nhỏ lấy chỗ cho người già, em nhỏ lui tới, vui chơi…” và để nhớ ông, một ngôi nhà lưu niệm xinh xắn, vốn là nhà khách của huyện ủy Vũng Liêm, nơi mỗi lần về quê, ông thường nghỉ lại, đang được chỉnh trang, cải tạo. Nhà khách nhỏ, vẻn vẹn có bốn phòng vây quanh một sảnh rộng, nhìn ra một vuông ao, vài cụm súng, cụm sen tỏa hương nhè nhẹ. Mấy cây sa kê xòe tán rợp, che chỗ ông thường ngồi khề khà nâng chén rượu quê với mấy ông huyện ủy, ủy ban bàn chuyện làng, chuyện nước, bên mâm cơm quê mùa dân dã. Những lúc ấy thấy ông thật thanh thoát, chẳng khác mấy những bậc lão nông tri điền. “Chuyện ông Sáu, kể hoài không hết”, người dân Vũng Liêm, Vĩnh Long quê ông, nói với nhau như vậy.

“Ông Sáu Dân, ông là ai?”. Câu trả lời tưởng dễ mà lại khó.

Ông đồng nhất nhưng đa diện. Như một viên kim cương phản chiếu ánh sáng mặt trời, mỗi góc nhìn lại tỏa ra một phản quang lấp lánh. Ảnh tư liệu

Con người ông, cuộc đời ông, những việc đã làm, những điều đã nói, sử sách đã chép. Còn lại, trong đời thường, nơi ông cũng toát ra những phẩm chất đầy tính thuyết phục, cái thuyết phục của sự minh triết, giản dị mà chân tình. Ông nắm được chân lý nhờ biết lắng nghe, chân tình lắng nghe để rút ra những điều cốt lõi làm điểm tựa cho suy nghĩ và cho hành động. Chính cách ứng xử “biết mình – biết người” đó đã cho ông một nhãn quan sáng láng trong mọi việc lớn, nhỏ. Ông đồng nhất nhưng đa diện. Như một viên kim cương phản chiếu ánh sáng mặt trời, mỗi góc nhìn lại tỏa ra một phản quang lấp lánh.

Đi với ông lên Bình Dương để mời một nữ doanh nhân đang tiếng nổi như cồn về dạy dân quê ông làm mây tre mỹ nghệ xuất khẩu. Dù đã báo trước và phải đi hàng trăm cây số vào một ngày Chủ nhật để “mời thầy”, nhưng “thầy” đã bắt ông phải chờ hơn nửa tiếng mới lững thững từ trong nhà bước ra. Chưa kịp ngỏ lời ông đã bị phủ đầu: “Doanh nghiệp chúng tôi cho rằng gần 30 năm, từ ngày giải phóng, cái chính quyền này không làm được việc gì ra hồn. Còn Võ Văn Kiệt chỉ làm được mỗi đường dây 500KV!”.

Hơn nửa tiếng chờ đợi, không có ghế ngồi, được đãi mỗi người một chai nước suối nhỏ, chưa kịp mở lời đã bị tấn công tới tấp. Nhưng ông hết sức trầm tĩnh: “Đường dây 500 nhiều người làm chứ đâu phải một mình Võ Văn Kiệt. Ngoài đường dây 500, chúng tôi còn làm nhiều việc khác nữa. Nhưng hôm nay, tôi lên đây muốn mời chị về Vũng Liêm, dạy dân quê tôi làm mây tre mỹ nghệ xuất khẩu, điều kiện của chị là gì, xin chị thu xếp về Vũng Liêm một chuyến, chúng ta sẽ bàn tại chỗ. Chúng tôi hứa sẽ dành mọi ưu tiên cho chị. Nếu mô hình thành công, chúng ta có thể nhân rộng để tạo công ăn việc làm cho dân”.

Không biết vì thái độ nhũn nhặn bất ngờ hay vì cuộc tiếp xúc này đang hé mở “một cơ hội” mà không khí trao đổi sau đó có dịu đi và lời mời của ông được chấp thuận. Trên đường về, ngồi trên xe, ông bình một câu: “Bà này dữ thật!” và ngửa mặt lên trời cười… ha… ha. Để lo cho dân, làm cho dân, ông không nề hà bất cứ khó khăn nào.

Dù trăm công nghìn việc, ông vẫn đau đáu về quê mình, về cái huyện Vũng Liêm xa xôi, khuất nẻo. Huyện lỵ Vũng Liêm cũng là nơi ông tham gia chỉ huy cuộc nổi dậy đêm 23/11/1940, với giáo mác, gậy gộc đánh chiếm đồn Bắc Nước Xoáy. Kỷ niệm cách mạng đầu đời ấy, được ông chọn làm ngày sinh của mình sau này.

Ông muốn góp sức mình vào việc thay đổi diện mạo quê hương. Ông đi về nhiều lần bàn với tỉnh, với huyện việc quy hoạch lại thị trấn, chuyển trung tâm huyện lỵ về khu chợ Vũng Liêm cho “trên bến dưới thuyền” theo tập tục vùng quê Nam bộ. Cạnh chợ thị trấn có bức tượng bà Năm Hồng, bí thư Quận ủy trào Khởi nghĩa Nam Kỳ. Ông thấy cần xây dựng một công viên kỷ niệm cuộc khởi nghĩa này ngay tại nơi nó đã diễn ra. Trong đó tìm một không gian xứng đáng để đặt bức tượng người nữ đồng chí đã hy sinh cho thật trang trọng. Ông đề nghị dựng một bảo tàng kiến trúc và nông cụ thời mở đất, bày biện trong ba căn nhà điển hình phú nông, trung nông, bần nông.

“…Thổ ngơi Nam bộ, mình không làm, con cháu sau này quên hết, ông lo!”. Một người quen ở Thanh Hóa làm nghề khai thác đá gửi tặng ông mấy phiến đá Thanh để bày trong công viên. Ông về quê nằm đợi đúng một tuần, hồi hộp chờ đá như chờ mẹ về chợ, chỉ lo trên đường có gì trục trặc!

Bao nhiêu công khó, lo toan của ông đã bị ông giám đốc Sở Xây dựng, tuổi hàng con cháu, sổ toẹt trong một cuộc họp: “Việc dời trung tâm huyện về chỗ chợ cho gần sông là một cách nhìn hướng về quá khứ. Trong tương lai, cần đưa trung tâm huyện ra tỉnh lộ nối Vĩnh Long với Trà Vinh ở hướng ngược lại vì nếu kinh Quan Chánh Bố hình thành, luồng lạch cảng Cần Thơ được khai thông thì đấy mới là hướng phát triển lâu dài trên con đường công nghiệp hóa”.

Thì ra có vẻ như ông quên mất rằng chính ông đã ngồi xuồng cao tốc đi khảo sát khả năng thông luồng của kinh Quan Chánh Bố trên đất Trà Vinh, hướng mở cho cảng Cần Thơ nối ra đại dương, cánh cửa quan trọng của Đồng bằng sông Cửu Long đi ra thế giới. Chăm chú lắng nghe ông giám đốc Sở Xây dựng tỉnh trình bày, và dường như “ngộ” ra, ông vỗ đùi sung sướng: “Thế là nhất trí, làm theo hướng của đồng chí vừa trình bày”. Ông từ bỏ những trăn trở, ấp ủ của mình trong nhiều năm tháng nhẹ như không khi thực sự được thuyết phục. Không phải băn khoăn ý kiến ấy là của ai mà cái chính là chất lượng ý kiến ấy như thế nào nếu mang lại lợi ích cho cộng đồng. Ông thật độ lượng.

Ông Sáu Dân trong một lần thăm chợ Tết Vĩnh Long.

Ngày ông viết thư cho Bộ Chính trị đề nghị dừng ngay việc xây dựng đang tiến hành ở Côn Đảo để nghiên cứu lại quy hoạch vì “thiếu tầm nhìn”. Đề nghị ấy được Bộ Chính trị chấp thuận và Thủ tướng Chính phủ đã ban hành quyết định. Tuy nhiên, một số người có quyền lợi liên quan trong những công việc đang tiến hành ở Côn Đảo đã phản ứng. Đã có thư nặc danh rêu rao: “Ông Sáu Dân về hưu vươn vòi bạch tuộc ra tận Côn Đảo giành áp phe cho ê-kíp mình”. Trong những người phản đối có một vị kiến trúc sư có công trình đang thực hiện. Ông không nói gì. Một lần ra Hà Nội, biết vị kiến trúc sư nọ đang lâm trọng bệnh, ông xin địa chỉ và đến tận nhà thăm. Chuyện trò hơn hai tiếng đồng hồ, lúc ra về ông biếu vị kiến trúc sư kia một ít tiền để uống thuốc. Không những độ lượng, mà ông còn cao cả.

Một thời đất nước đầy rẫy khó khăn, khi còn làm bí thư thành ủy TP. Hồ Chí Minh, trong một lần gặp mặt văn nghệ sĩ, trí thức, có người đã đọc cho ông nghe một câu vè so sánh Sài Gòn và Hà Nội: “… Sài Gòn có Kiệt mà không kiệt”. Rất nghiêm trang ông bảo: “Như vậy là anh chưa hiểu chữ Kiệt rồi, Võ Văn Kiệt không phải là chữ kiệt anh muốn nói”.

Chắc rằng khi chọn cho mình một cái tên để đi làm cách mạng, ông đã cân nhắc rất nghiêm túc. Trong từ ngữ Hán – Việt quả có hai chữ Kiệt. Chữ KIỆT thuộc bộ NHÂN là hào kiệt, tuấn kiệt. Đã VÕ lại còn VĂN thì chỉ có là KIỆT HIỆT, tài giỏi hơn người mà không thể là chữ kiệt với bộ LẬP, nghĩa khánh kiệt.

Ấy là nghĩ về ông, chiết tự mà suy ra như vậy. Nhưng còn sự minh triết bản thể thường nằm ngay trong tiềm thức. Thiên phú chăng? Mà dẫu có trời cho thì cũng chỉ có thể đóng góp cho đời bằng một chữ Tâm hướng thiện.

Là người mến mộ ông, nghĩ về ông, tôi chỉ nghĩ về những điều tốt đẹp.

  • Theo Doanh nhân Sài Gòn Cuối tuần
TrackBack URI

Create a free website or blog at WordPress.com.

%d bloggers like this: