Ktetaichinh’s Blog

May 19, 2010

Giải pháp giúp kiểm toán Việt Nam vững mạnh hơn và đồng bộ hoá với các chuẩn mực quốc tế

Filed under: Uncategorized — ktetaichinh @ 4:38 am
Tags:

ØGiá trị của kiểm toán:

Kiểm toán đương nhiên phải có giá trị rồi. Nếu không có giá trị hoặc giá trị không đáng kể thì kiểm toán đã không tồn tại và phát triển rộng khắp như ngày nay.

Tôi chỉ xin có ý kiến về giá trị của kiểm toán độc lập.

Hiện nay Nhà nước đang soạn thảo Luật kiểm toán độc lập. Trong đó có Điều 06 quy định về giá trị của báo cáo kiểm toán. Đã có rất nhiều ý kiến bình luận về Điều này. Xét về văn bản pháp luật, người ta đặt ra câu hỏi: “Báo cáo kiểm toán (Kiểm toán độc lập) có giá trị pháp lý không?” Đã có nhiều người trả lời: “Báo cáo kiểm toán (Kiểm toán độc lập) không có giá trị pháp lý”. Giá trị pháp lý là giá trị bắt buộc phải thực hiện, tức là đơn vị được kiểm toán bắt buộc phải tuân thủ ý kiến nhận xét của KTV. Điều đó chắc chắn là không đúng rồi. Vì kiểm toán độc lập chỉ là dịch vụ tư vấn. Người được tư vấn không có trách nhiệm bắt buộc phải thực hiện ý kiến của người tư vấn.

Tuy nhiên nếu kiểm toán độc lập không có giá trị pháp lý thì có giá trị gì và có giá trị như thế nào thì nó mới tồn tại và Nhà nước mới phải ban hành Luật để chi phối, điều chỉnh, quản lý hoạt động kiểm toán độc lập.

Theo tôi nghĩ: Kiểm toán độc lập nói chung và báo cáo kiểm toán độc lập nói riêng có giá trị thực tế rất cao trong quản lý điều hành sản xuất, kinh doanh và đầu tư tài chính. Trong một chừng mực nào đó, kiểm toán độc lập cũng có giá trị pháp lý nhất định.

wGiá trị thực tế: Trước hết, thông qua kết quả kiểm toán độc lập, đơn vị được kiểm toán biết được thông tin trung thực và hợp lý về tình hình sản xuất, kinh doanh, tình hình tài sản, kết quả hoạt động và đặc biệt là các tồn tại trong quản lý kinh doanh để chấn chỉnh sai xót, điều hành hiệu quả hơn. Các tổ chức, cá nhân có trách nhiệm và quyền lợi với đơn vị có cơ sở đưa ra các quyết định kinh tế, tài chính phù hợp với đơn vị. Cơ quan quản lý Nhà nước cũng có cơ sở đưa ra các quyết định thuộc phạm vi trách nhiệm của mình.

Nếu không có kiểm toán độc lập, các tổ chức, cá nhân không đủ cơ sở hoặc thiếu tin tưởng khi đưa ra các quyết định nói trên. Do đó nhờ có kiểm toán độc lập, các quan hệ kinh tế, tài chính giữa doanh nghiệp với các tổ chức, cá nhân và cơ quan Nhà nước có căn cứ tin cậy để xử lý.

wGiá trị pháp lý: Giá trị pháp lý của kiểm toán độc lập thể hiện ở chỗ: Nếu KTV và DNKT đưa ra báo cáo kiểm toán sai gây thiệt hại cho tổ chức, cá nhân có liên quan thì KTV và DNKT phải chịu trách nhiệm bồi thường theo quy định của pháp luật.

Ngoài ra: Kiểm toán độc lập còn có giá trị ở chỗ, kiểm toán độc lập góp phần:

– Giúp các tổ chức, cá nhân, đặc biệt là người nước ngoài hiểu được cơ chế Luật pháp của Việt Nam để tuân thủ, thực hiện trong quá trình kinh doanh tại Việt Nam; giúp tổ chức, cá nhân người Việt Nam hiểu được Luật pháp Quốc tế để mở rộng hợp tác, đầu tư ra nước ngoài hoặc kêu gọi nước ngoài đầu tư vào Việt Nam.

– Tạo ra môi trường đầu tư bình đẳng, thuận lợi…

– Giá trị của kiểm toán độc lập thể hiện giá trị của KTV. Mỗi KTV đều có giá trị thị trường thể hiện qua giá phí kiểm toán trả cho lao động kiểm toán độc lập. Hội kiểm toán viên hành nghề Việt Nam (VACPA) đã và đang hoạt động theo phương châm “VACPA – Gia tăng giá trị Hội viên”. Mọi hoạt động, việc làm của VACPA đều nhằm gia tăng giá trị Hội viên, gia tăng giá trị của Kiểm toán độc lập.

Ø Giải pháp giúp kiểm toán Việt Nam vững mạnh hơn và đồng bộ hóa với các Chuẩn mực Quốc tế, có 2 giải pháp tổng thể là:

w Giải pháp tiếp tục hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật liên quan

Trong nền kinh tế thị trường nhiều thành phần, cạnh tranh, mở cửa, hội nhập Quốc tế…Nếu không có một hệ thống văn bản pháp luật đồng bộ và hoàn thiện thì sẽ bị quy luật cạnh tranh, tự do chủ nghĩa, quy luật thị trường chi phối. Trong lĩnh vực kiểm toán độc lập, chúng ta đã hình thành một hệ thống văn bản pháp luật khá đầy đủ, đồng bộ đã phát huy tác dụng trong việc chỉ đạo, điều hành hoạt động kiểm toán độc lập trong gần 20 năm qua. Tuy nhiên hệ thống văn bản pháp luật về kiểm toán độc lập đã có đến nay đã bắt đầu không còn phù hợp. Chúng ta phải nhanh chóng tiếp tục bổ sung, hoàn chỉnh hệ thống này, cụ thể:

– Ban hành Luật kiểm toán độc lập và các văn bản hướng dẫn;

– Cập nhật và ban hành các Chuẩn mực kiểm toán phù hợp Chuẩn mực quốc tế

– Quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kiểm toán độc lập…

Đồng thời, để có cơ sở thực hiện kiểm toán độc lập có hiệu quả, chúng ta cũng cần tiếp tục ban hành mới các chuẩn mực kế toán chưa ban hành và cập nhật các chuẩn mực kế toán đã ban hành phù hợp với thông lệ Quốc tế đã thay đổi; cần có những hướng dẫn kế toán phù hợp với thực tế giúp doanh nghiệp thực hiện đúng và KTV có cơ sở nhận xét chắc chắn…

w Nâng cao vai trò hoạt động của Hội nghề nghiệp để hỗ trợ cơ quan Nhà nước tăng cường quản lý hành nghề kiểm toán độc lập.

Hoạt động kiểm toán độc lập đòi hỏi trình độ chuyên môn rất cao, kinh nghiệm thực tế thành thạo và nghiêm ngặt về đạo đức nghề nghiệp. Tài sản, lực lượng sản xuất của kiểm toán độc lập là đội ngũ KTV, là con người. Do đó việc quản lý con người hành nghề kiểm toán không chỉ là cơ quan Nhà nước mà còn là Hội nghề nghiệp. Theo kinh nghiệm đã được tích lũy từ hơn 100 năm nay, bên cạnh sự quản lý bằng pháp luật của cơ quan Nhà nước, cần có (phải có, không thể thiếu được) là vai trò quản lý hành nghề của các tổ chức nghề nghiệp về kiểm toán.

KTV, người hành nghề kiểm toán độc lập phải là Hội viên của một tổ chức nghề nghiệp về kiểm toán. Hội nghề nghiệp trước hết thực hiện đào tạo, cập nhật kiến thức thường xuyên, liên tục, suốt đời cho Hội viên. Hội cung cấp dịch vụ tư vấn chuyên môn thường xuyên và bất thường giúp Hội viên có kiến thức, kinh nghiệm xử lý kịp thời dịch vụ cung cấp. Hội thực hiện kiểm soát chất lượng Hội viên, chất lượng dịch vụ đảm bảo giảm thiếu các sai phạm về chuyên môn của Hội viên. Hội quản lý hành vi đạo đức nghề nghiệp của Hội viên, hạn chế tối đa các sai phạm và xử lý kịp thời sai phạm về đạo đức nếu xảy ra. Hội hoạt động theo cơ chế tự chủ, tự quản, độc lập khách quan…nên rất kịp thời và hiệu quả.

Cơ chế hành chính Nhà nước, dù có đổi mới, cải cách thế nào thì vẫn bị chậm so với cơ chế tổ chức, hoạt động của Hội nghề nghiệp trong kinh tế thị trường. Do đó cần nâng cao vai trò hoạt động của Hội nghề nghiệp để hỗ trợ cơ quan Nhà nước tăng cường quản lý hành nghề kiểm toán là giải pháp hữu hiệu giúp kiểm toán Việt Nam vững mạnh hơn hiện nay cũng như sau này.

Các giải pháp cụ thể: Trong văn bản pháp luật cũng như chỉ đạo thực tiễn cần:

– Mở rộng thị trường dịch vụ kiểm toán, bằng cách tăng thêm đối tượng kiểm toán bắt buộc báo cáo tài chính và các dịch vụ kiểm toán, soát xét báo cáo tài chính…

– Nâng cao tiêu chuẩn, điều kiện KTV; nâng cao chất lượng đào tạo và tổ chức các kỳ thi cấp chứng chỉ KTV; tổ chức thêm các kỳ thi KTV trong 1 năm; tổ chức thi vào thời gian thích hợp và ổn định các kỳ thi trong năm…

– Tăng cường các biện pháp quản lý hành nghề kiểm toán; thực hiện kiểm soát chất lượng chặt chẽ, thường xuyên hơn; xử lý kịp thời; chặt chẽ các sai phạm nghề nghiệp và sai phạm về đạo đức nghề nghiệp…

– Luật hóa vai trò của tổ chức nghề nghiệp về kiểm toán; Nhà nước hỗ trợ Hội phát triển và tăng cường quan hệ hợp tác, hỗ trợ giữa cơ quan Nhà nước và tổ chức nghề nghiệp trong quản lý hành nghề kiểm toán độc lập.

– Mở rộng quan hệ hợp tác Quốc tế, trước hết đối với các tổ chức nghề nghiệp như Liên đoàn kế toán Quốc tế (IFAC), tổ chức Quốc tế khu vực (CAPA, AFA), các tổ chức nghề nghiệp như ACCA, CPA Australia, ICPAS, MIA…); các tổ chức tài chính Quốc tế (WB, ADB, EU…) nhằm hỗ trợ việc duy trì và phát triển nghề nghiệp kế toán, kiểm toán Việt Nam phù hợp thông lệ kế toán Quốc tế, được khu vực và Quốc tế thừa nhận…

– Soạn thảo và ban hành các Chuẩn mực kế toán mới mà Việt Nam chưa ban hành (Như chuẩn mực 32, 39, 07…); cập nhật chuẩn mực kế toán Việt Nam đã ban hành phù hợp với chuẩn mực lập và trình bày báo cáo tài chính Quốc tế (IFRS); ban hành các tài liệu hướng dẫn chuẩn mực kế toán.

– Soạn thảo và ban hành lại các chuẩn mực kiểm toán Việt Nam phù hợp với chuẩn mực kiểm toán Quốc tế mới ban hành lại có hiệu lực từ 15/12/2009; ban hành chuẩn mực về đào tạo kế toán viên chuyên nghiệp, chuẩn mực kiểm soát chất lượng (ISQC 1)…

– Về phía Hội nghề nghiệp về kiểm toán cần xây dựng và phổ cập các tài liệu đào tạo và hướng dẫn thực hành kiểm toán (như Chương trình kiểm toán mẫu kiểm toán Báo cáo tài chính, kiểm toán dự án công trình…)

– Giải pháp cuối cùng và quan trọng hơn cả là có cơ chế tạo tập được đội ngũ cán bộ chuyên môn trong cơ quan Nhà nước cũng như Hội nghề nghiệp phải say mê nghề nghiệp, tâm huyết, có năng lực và chuyên cầu, có lòng tự trọng dân tộc…để thực hiện có hiệu quả các giải pháp trên.

*****

Giá trị của kiểm toán độc lập không tự nhiên mà có, nó được gia tăng song hành cùng với việc thực hiện các giải pháp trên./.

(Theo VACPA)

TrackBack URI

Blog at WordPress.com.

%d bloggers like this: