Ktetaichinh’s Blog

May 3, 2010

Thanh toan khong dung tien mat NGUYỄN HỒNG HẢI – NGUYÊN PHÓ TỔNG GIÁM ĐỐC OCEANBANK.

Filed under: Uncategorized — ktetaichinh @ 4:54 am
Tags: , ,

1. Tác dụng của thanh toán không dùng tiền mặt: ?
– Ngân hàng tiết kiệm được chi phí hoạt động trong việc vận chuyển, kiểm đếm và bảo quản tiền mặt
– Khách hàng không cần phải để tồn quỹ, để trong nhà nhiều tiền mặt vừa mất an toàn, không tiện lợi và tốn kém khi thanh toán;
– Nền kinh tế tiết kiệm nhiều nguồn lực cho việc in ấn, phát hành tiền mặt, và thanh toán không dùng tiền mặt là cơ sở để phát triển, đẩy mạnh các dịch vụ giao dịch thanh toán trực tuyến tiện lợi, nhanh chóng, chính xác, và an toàn với chi phí thấp.

2. Thực trang thanh toán không dùng tiền mặt tại VN:
Tỷ lệ thanh toán bằng tiền mặt hiện tại vẫn còn khá cao – chiếm khoảng 14% (tỷ lệ này ở các nước có nền kinh tế phát triển đều dưới 1 con số), đặc biệt trong khu vực chi tiêu cá nhân, số người sử dụng dịch vụ ngân hàng để thanh toán chủ yếu vẫn là các doanh nghiệp, lao động ở khu vực có vốn đầu tư nước ngoài, nhân viên công sở có thu nhập cao và ổn định. Tuy chính phủ và Ngân hàng NN đã có nhiều giải pháp và khá tích cực trong xây dựng hệ thống thanh toán không dùng tiền mặt tại VN nhưng theo tôi hiện tại quá trình này vẫn đang còn diễn ra chậm và chưa đáp ứng được yêu cầu.

3. Vai trò của các Ngân hàng thương mại trong việc phát triển hệ thống thanh toán không dùng tiền mặt.
Có nhiều nguyên nhân làm chậm tiến độ việc triển khai hệ thống thanh toán không dùng tiền mặt hiện tại, nhiều người đưa ra các lý do như do thói quen của người dân (ở tất cả các nước trước khi thực hiện thành công thanh toán không dùng tiền mặt thì người dân của họ cũng đều có thói quen dùng tiền mặt ), hoặc do khuôn khổ pháp lý, hay cơ sở hạ tầng của hệ thống thanh toán của Ngân hàng nhà nước. Nhưng theo tôi vấn đề hiện tại cơ bản đang làm chậm tiến độ của việc triển khai hệ thống thanh toán không dùng tiền mặt nằm ở định hướng phát triển và hợp tác giữa các NHTM. Thể hiện qua những yếu tố sau:
– Chậm trễ trong việc kết nối hệ thống thanh toán thống nhất giữa các Ngân hàng Thương mại: Chúng ta biết rằng, đối tượng cung cấp dịch vụ ngân hàng tới các cá nhân, tổ chức chính là các ngân hàng thương mại, nếu không tạo ra một hệ thống kết nối thanh toán thống nhất giữa các Ngân hàng thương mại thì sẽ gây khó khăn và bất tiện cho người sử dụng dịch vụ ngân hàng khi phải mở nhiều tài khỏan tại các Ngân hàng khác nhau. Các Ngân hàng nên bắt tay nhau để tạo ra thị trường lớn hơn để cùng khai thác thay vì cạnh tranh nhau trên thị phần còn nhỏ bé. Nếu Việt Nam thực hiện việc thanh toán không dùng tiền mặt thành công như ở các nước phát triển theo tôi nghĩ không sẽ không thiếu dịch vụ và không thiếu khách hàng cho tất cả các Ngân hàng hiện tại với thị trường Việt Nam có tới gần 90 triệu dân như ở VN. Các trở ngại về công nghệ, năng lực theo tôi sẽ không phải là vấn đề lớn nếu các Ngân hàng TM chủ chốt thực sự muốn đẩy nhanh tiến độ kết nối hệ thống thanh toán.
– Cần phải thay đổi cách nhìn về phát triển các dịch vụ thanh toán hiện tại: Theo tôi được biết thì hầu hết các Ngân hàng tại Việt Nam hiện nay đều bị thua lỗ trong mảng kinh doanh thẻ và trong tương lai nếu vẫn tiếp tục triển khai như hiện tại thì sẽ tiếp tục bị lỗ, Các ngân hàng thương mại đang chạy đua trong việc mở rộng mạng lưới và phát triển hệ thống máy ATM nhưng việc phát triển này vừa gây ra lãng phí lại không hiệu quả. Ví dụ như ở thị trường Đà nẵng có tới gần 900 ngàn dân mà có gần bằng ngần đó thẻ ATM được phát hành, số thẻ ATM thực sự được sử dụng theo tôi chỉ khoảng vài chục ngàn người, việc phát triển hệ thống thẻ ATM chưa giải quyết được triệt để vấn đề thanh toán không dùng tiền mặt vì khi người dân rút tiền từ thẻ ATM họ sẽ lại dùng tiền mặt để thanh toán, hiện tại các NH Thương mại mới kết nối hệ thống máy ATM thống nhất. Trong khi, điều cần phát triển nhất là các máy POS thì các ngân hàng thương mại chưa thực sự chú trọng, chi phí một máy POS chỉ khoảng vài triệu và có thể giảm xuống vài trăm ngàn ( nếu trong nước sản xuất hoặc chính phủ hỗ trợ ), nếu các máy POS đó được đặt khắp mọi nơi từ các chợ, siêu thị, cơ quan trường học… và với một hệ thống POS được kết nối thống nhất giữa các ngân hàng thì sẽ tạo điều kiện rất thuận lợi cho người dân trong việc thanh toán không dùng tiền mặt. Máy POS không những có đăc điểm chi phí rẻ, dễ sử dụng, nhỏ gọn và dùng được các chức năng, thanh toán, truy vấn số dư..
– Các sản phẩm được thiết kế còn bất tiện và hạn chế trong việc sử dụng thanh toán không dùng tiền mặt. Tuy rằng hầu hết các NH thương mại đã thay Corebanking mua ở nước ngoài nhưng các sản phẩm tiền gửi thiết kế vẫn theo hình thức cũ. Tôi lấy ví dụ như các ngân hàng thiết kế sản phẩm tiền gửi tiết kiệm có kỳ hạn. Mỗi lần gửi tiền thì Ngân hàng lại cấp cho một quyển sổ tiết kiệm mới, việc rút bớt một phần hoặc nộp tiền vào sổ người dân lại phải tới ngân hàng, ký tá rất nhiều thủ tục và giấy tờ, việc chuyển tiền từ tiền gửi tiết kiệm sang tiền gửi thanh toán không thuận tiện và vẫn phải tới ngân hàng. Tôi cũng có mở một tài khoản tại Canada và tôi dùng nhiều sản phẩm tiền gửi thanh toán và tiền gửi tiết kiệm khác nhau. Tuy nhiên tôi chỉ cần duy nhất một thẻ ATM và số tài khoản, và tôi có thể kiểm tra toàn bộ các sản phẩm mình có thông qua thẻ ATM và E-banking, chuyển, rút tiền đơn giản thông qua máy ATM hoặc E-banking và khi giao dịch không phải mang theo bất cứ giấy tờ nào.
– Các NHTM chưa mạnh dạn trong việc triển khai E- banking. Khi thực hiện giao dịch E-banking tại các NHTM tại VN tôi thường phải nhập tới 3 vòng mật khẩu, kèm theo phải sử dụng các thiết bị bảo mật, trong khi đó tại Canada tôi chỉ cần nhập 1 vòng mật khẩu để sử dụng dịch vụ, tôi hỏi vấn đề này tại các ngân hàng ở Canada thì họ nói là nếu có hacker hoặc bị người khác lợi dụng thì khi người bị hại thông báo họ sẽ phối hợp với ngân hàng bạn để trả lại số tiền cho người bị hại và cơ quan an ninh sẽ phối hợp điều tra để bảo vệ quyền lợi của người gửi tiền.

4. Vai trò của các cơ quan chức năng:
Theo tôi về phía Chính phủ và Ngân hàng nhà nước cũng đã rất tích cực trong việc đẩy nhanh việc thanh toán không dùng tiền mặt. Cụ thể:
Về phía Chính Phủ và NHNN cũng đã có những hành động cụ thể để đẩy nhanh việc triển khai hệ thống thanh toán không dùng tiền mặt tại VN. Về phía Chính phủ và NHNN đã ban hành các văn bản:
– Đề án Thanh toán không dùng tiền mặt giai đoạn 2006-2010 và định hướng đến 2020 theo Quyết định số 291/2006/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.
– Nghị định 161/2006/NĐ-CP ngày 28/12/2006 Quy định thanh toán bằng tiền mặt; Chỉ thị 20/2007/CT-TTg về việc trả lương qua tài khoản cho các đối tượng hưởng lương từ ngân sách nhà nước; Quyết định về Séc, về Nhờ thu Hối phiếu qua người thu hộ, về Thẻ ngân hàng…
– Ngân hàng NH là đơn vị chủ trì, đứng ra để yêu cầu các NHTM thực hiện việc kết nối hệ thống thanh toán thẻ ATM
– Đồng thời NHNN cũng đã thực hiện triển khai hệ thống thanh toán bù trừ, thanh toán điện tử liên ngân hàng….

Tuy nhiên, theo tôi NHNN nên định có vai trò định hướng cho các NHTM trong việc phát triển hệ thống POS và kết nối hệ thống này, đẩy nhanh tiến độ kết nối hệ thống máy POS. Chính phủ có thể hỗ trợ một phần tiền nếu các đơn vị sử dụng máy POS để giảm chi phí máy POS tại VN xuống, Việt Nam nên có một chiến dịch để thực hiện triển khai đồng loạt việc trang bị và sử dụng hệ thống máy POS tại các cơ sở thanh toán ( cơ quan, siêu thị, chợ, cửa hàng….) đồng thời có chiến dịch truyền thông và phối hợp với các NH Thương mại tổ chức hệ thống đào tạo người dân sử dụng máy POS và các dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt khác của Ngân hàng, Các ngân hàng thương mại cũng nên có trung tâm và phương án để xử l‎y các sự cố liên quan tới việc khách hàng sử dụng dịch vụ thẻ thanh toán của NH TM.

TrackBack URI

Blog at WordPress.com.

%d bloggers like this: