Ktetaichinh’s Blog

March 18, 2010

Đầu ra cho nông sản – thực trạng và giải pháp – Bài 1:Những “núi” dưa xếp lên rồi hạ xuống (17/03/2010)

Filed under: Uncategorized — ktetaichinh @ 2:33 pm
Tags: ,

<!–

–>

Giá 1 kg dưa hấu tại cửa khẩu Tân Thanh chỉ 1.100 đồng. Nhưng cái giá “bằng chén trà” cũng không bán được cho ai. Các chủ buôn dưa bị ép giá trong cái thế “bán thì lỗ mà không bán thì chết”.

LTS: Tình trạng tồn ứ, ế ẩm của những quả dưa trong những ngày qua tại biên giới tỉnh Lạng Sơn hoàn toàn không có gì mới. Sau dưa sẽ là chuối, vải, nhãn, thanh long…? Từ nhiều năm qua, đầu ra của các sản phẩm nông nghiệp luôn chịu cảnh được mùa mất giá bởi hầu hết chúng được trồng tự phát, công nghiệp chế biến nhỏ lẻ manh mún, trông chờ chủ yếu vào xuất khẩu… Từ số báo này, ĐĐK sẽ  đăng loạt bài về thực trạng và những giải pháp tháo gỡ cho “đầu ra nông sản”

Từ nhiều năm qua, đầu ra của các sản phẩm nông nghiệp
luôn chịu cảnh được mùa mất giá
Giá 1 kg dưa hấu tại cửa khẩu Tân Thanh chỉ 1.100 đồng. Nhưng cái giá “bằng chén trà” cũng không bán được cho ai. Các chủ buôn dưa bị ép giá trong cái thế “bán thì lỗ mà không bán thì chết”. Nhìn những “núi” dưa hết hạ xuống rồi xếp lên tại Tân Thanh mới thấy đau lòng cho nhưng quả dưa Việt, “bò” hàng nghìn cây số, “xuất” ngoại rồi quay về bày bán ở một quán chợ nào đó.
Chuyện của anh nông dân chuyển nghề
Cửa khẩu Tân Thanh nửa đầu tháng 3 nhộn nhịp hẳn lên khi cứ mỗi ngày có thêm hàng chục, thậm chí hàng trăm xe chở dưa hấu từ các tỉnh đổ về chờ xuất quan. Năm nay được mùa dưa hấu, các chủ dưa dồn về Lạng Sơn để bán sang Trung Quốc. Giá “đầu vụ” bao giờ cũng “hời” nên hầu hết các chủ đều muốn chuyển dưa về biên giới nhanh nhất, để có lời nhất. “Thời điểm cao giá của năm ngoái là khoảng 1,6 đến 1,8 đồng Nhân dân tệ, tương đương 4.400 đồng đến 5.000 đồng/ 1kg. Thấp nhất cũng là 5 đến 6 hào, tương đương 1.400 – 1.600 đồng/ 1kg. Giá trước bù giá sau, trừ chi phí vận chuyển, trừ phí nọ phí kia cũng lãi được vài trăm nghìn một tấn”, anh Lê Minh Đạo, quê Tân Yên Bắc Giang, một chủ buôn cho biết.
Năm nay, anh Đạo cũng như các chủ buôn khác, bất chấp sự bất thường nóng lạnh của thời tiết, thu mua dưa ở  các nông trường dưa phía Nam đem lên Tân Thanh để bán sang Pò Chài (Trung Quốc). Con đường từ Dốc Quýt lên đến cửa khâu Tân Thanh. Có nhiều thời điểm xe container, ô tô tải nối đuôi nhau dài vài ba km gây ùn ứ nhiều ngày. Theo tổng hợp của Chi Cục hải quan cửa khẩu Tân Thanh, thời cao điểm nhất là khoảng 270 xe xuất quan, còn trung bình là 120 – 140 xe trong một ngày. Xe này đi, xe khác lại đến, có những xe đã phải nằm chờ 3, 4 ngày mới sang được bên kia biên giới. “Biết làm sao được, hàng đã đưa tới đây, mang về cũng chết, qua được ít nào hay ít nấy”, anh Đạo tiếp lời.
Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, giá dưa hấu thu mua ở các hầu hết các “vựa” dưa tại Quảng Trị, Quảng Ngãi, Bình Định…  hiện đang rất thấp, chỉ từ 700 – 800 đồng/ 1kg. Thời điểm cuối tháng 2 đầu tháng 3, giá xuống chỉ còn 400 – 500 đồng/ 1kg . Người nông dân chỉ có hai sự lựa chọn “Hoặc bán, dù rẻ như cho, hoặc trắng đồng” bởi dưa hấu thì không thể ăn thay cơm. Hầu hết họ bán phá giá cho các chủ dưa, nếu không “trắng đồng” còn mất nhiều nữa. Anh Nguyễn Văn Tuynh, quê Vân Canh (Bình Định) trước trồng dưa, nay lái xe thuê cho một chủ dưa kể: nhà anh có 8 sào ruộng, với gần 2.000 gốc dưa, qua hơn 2 tháng đổ mồ hôi sôi nước mắt mới thu hoạch 20 tấn dưa. Vậy mà chủ dưa vào trả 750 đồng/ 1kg. “Đòi giá cao hơn thì chủ bảo tự đi mà bán. Bán cho chủ lãi chẳng được bao nhiêu. Cực chẳng đã đành chuyển sang lái xe thuê”.
Dưa ế cho… bò ăn                                             Ảnh:T.L
Quẫn bách vì … dưa được mùa
Khi chúng tôi có mặt tại cửa khẩu Tân Thanh là lúc tiết trời đã chuyển lạnh. Chị Vũ Thị Nguyệt, một chủ dưa ở Lạng Sơn tỏ ra mừng rỡ vì thời tiết có khắc nghiệt nhưng như thế dưa sẽ được bảo quản thêm ít ngày nữa. Cách đây chỉ hai hôm, trời nắng nóng nhiều ngày khiến cả trăm chủ dưa điêu đứng. Bảo quản quả dưa không khác gì “quả trứng”. Dưa dễ hỏng do vận chuyển, do “tồn” lâu ở biên giới, do cả trời nắng nữa. Tệ hơn, cũng vì nắng nóng, phía Trung Quốc ép giá dưa xuống còn 4 hào Nhân dân tệ, khoảng 1.100 đồng/ 1kg. Số thu về không đủ cho các loại “phí”. Vì sao giá dưa lại xuống thấp đến mức đó? Hầu hết các chủ dưa đều cho rằng giá dưa là do đối tác phía Trung Quốc đưa ra. Dưa lên nhiều thì giá sẽ bị ép xuống. Chị Nguyệt ta thán: “Mỗi xe lỗ vài triệu đồng. Vớt vát đồng nào hay đồng nấy, hy vọng cuối vụ giá lên lại”.
Thử làm phép tính theo giá bán của anh Tuynh, với 750 đồng giá bán tại gốc, 1 tấn dưa sẽ là 750 nghìn đồng, cước vận chuyển trung bình 1 triệu đồng/ tấn, tổng cộng 1,75 triệu đồng/ tấn. Nếu đem bán với giá thấp nhất ở thời điểm 4 hào tức 1,12 triệu đồng/ tấn, chủ dưa như chị Nguyệt lỗ 630.000 đồng/ tấn. Song nếu đem bán với giá 1,6 tệ một tấn, sẽ lãi tới 2,73 triệu đồng/ tấn, một con số không hề nhỏ nếu nhân với cả trăm tấn dưa. Tất nhiên, chủ dưa chỉ thực sự có lãi khi dưa của họ không bị hỏng, không bị lưu tại biên giới quá lâu, và không bị “trả lại” bởi chính họ cũng không thoát nạn ép giá. Theo ông Trần Văn Nghĩa, Phó Chi cục trưởng Hải quan Tân Thanh: Không phải xe dưa nào sang biên giới cũng được tiêu thụ trọn vẹn. Nhiều xe dưa bị trả về quá nửa, do chất lượng dưa xuống cấp, bị hỏng vì nắng nóng, hay bị giập vì vận chuyển. Các chợ dưa “lưu động” vì thế cũng mọc lên như nấm dọc theo cửa khẩu Tân Thanh, giá bán tùy hứng, song có một điểm chung: “Mua một giá- ăn mệt nghỉ”. “Nếu không bán được tại chỗ, các chủ dưa sẽ sàng lọc lần nữa, sau đó sẽ đổ về các chợ đầu mối ở Lạng Sơn, Bắc Giang, Bắc Ninh, Hà Nội từ đó sẽ tỏa đi khắp miền Bắc. Tuy nhiên, có thể khẳng định, dưa đó không phải là dưa loại 1”, ông Nghĩa nhấn mạnh.
Nhìn những “núi” dưa hết hạ xuống rồi xếp lên tại Tân Thanh mới thấy đau lòng cho nhưng quả dưa Việt, “bò” hàng nghìn cây số, “xuất” ngoại rồi quay về bày bán ở một quán chợ nào đó. “Được mùa mất giá” vẫn không thể tháo gỡ nếu chỉ có một con đường “hẹp” là bán sang Trung Quốc.
TrackBack URI

Blog at WordPress.com.

%d bloggers like this: