Ktetaichinh’s Blog

March 17, 2010

Lãi suất gỡ nửa vời làm thêm rối

Filed under: Uncategorized — ktetaichinh @ 2:57 pm
Tags: , ,

TT – Đang diễn ra nhiều hiện tượng không bình thường trên thị trường tiền tệ. Người gửi tiền tiết kiệm luôn có thói quen gửi ngắn hạn, một vài tháng, thậm chí một vài tuần, bỗng dưng nay lại gửi đến 24 tháng (2 năm), thậm chí 36 tháng (3 năm).

Sự không bình thường này dẫn đến không bình thường khác là vốn huy động trung – dài hạn của ngân hàng (NH) vốn luôn ì ạch thì nay lại có xu hướng tăng.

Chưa hết, nhiều doanh nghiệp lại dồn dập vay vốn trung – dài hạn để sản xuất kinh doanh. Sự gia tăng vay vốn để đầu tư cũng là bất thường vì thị trường tiêu thụ trong thời gian tới không có gì hứa hẹn sẽ tăng trưởng đột biến.

Một điểm không bình thường nữa là đột nhiên nhiều NH giảm cho vay ngắn hạn mà chỉ lo cho vay trung – dài hạn.

Những điều không bình thường nêu trên diễn ra kể từ khi NH Nhà nước cho NH được áp dụng lãi suất thỏa thuận khi cho vay vốn trung – dài hạn nhưng vẫn buộc NH phải thực hiện trần lãi suất khi cho vay ngắn hạn.

Thật ra chẳng có chuyện người dân gửi tiền dài hạn, họ vẫn gửi ngắn hạn. Cũng không hề có chuyện doanh nghiệp mạnh tay vay vốn trung – dài hạn để đầu tư mở rộng sản xuất kinh doanh.

NH vẫn cho vay ngắn hạn bình thường. Chỉ có khác là tiền vay ngắn hạn ấy đã được chuyển sang núp dưới hình thức trung – dài hạn để được hưởng lãi suất thỏa thuận.

Có nhiều thuận lợi giúp NH lắt léo, biến ngắn thành dài. Điều đáng nói là những thuận lợi ấy được hình thành từ cơ chế trần lãi suất. Trần lãi suất huy động đã tạo ra mặt bằng lãi suất huy động xoay quanh 10,499%/năm cho tất cả các kỳ hạn, từ một tuần đến 36 tháng. Khách hàng gửi tiền 3 tháng nhưng NH động viên gửi kỳ hạn 24 hoặc 36 tháng với cam kết cho rút bất kỳ lúc nào, vì vậy gửi dài nhưng ngắn.

Vì sao NH phải biến tiền gửi ngắn hạn của khách hàng thành tiền gửi dài hạn? Đây cũng là cách NH lách để có vốn cho vay. Thực tế NH không thể huy động được nguồn vốn trung – dài hạn, mà phải chuyển 30% vốn ngắn hạn để cho vay trung – dài hạn. Nhiều NH đã dùng hết hạn mức này nên phải biến khoản gửi ngắn hạn của khách hàng thành trung – dài hạn để được cho vay theo lãi suất thỏa thuận.

Sự lắt léo, chuyển ngắn thành dài này là việc làm bất đắc dĩ của các NH nhưng là cần thiết để khơi thông dòng vốn.

Có nguyên nhân buộc các NH phải lách, đó là trần lãi suất cho vay. Nhiều NH nói họ thà để tiền trong kho còn hơn cho vay ngắn hạn theo trần lãi suất 12%/năm. Cho vay theo trần lãi suất 12%/năm chỉ ngang với mức lãi suất mà NH trả cho người gửi tiền (gồm 10,499% cộng với các khoản khuyến mãi, thưởng…), xem như NH lỗ phần chi phí khoảng 3%.

Ủy ban giám sát tài chính quốc gia đã đề nghị phải xóa bỏ trần lãi suất, cả huy động lẫn cho vay để khai thông dòng vốn. Nghị quyết của Chính phủ cũng mở đường để bỏ trần lãi suất vay ngắn hạn. Thế nhưng, thay vì gỡ tất cả thì NH Nhà nước lại chỉ bỏ trần lãi suất cho vay trung – dài hạn. Cơ chế cho dài buộc ngắn này tuy khai thông được vốn trung – dài hạn nhưng lại làm méo mó hoạt động huy động và cho vay vốn ngắn hạn.

Điểm khác giữa vốn ngắn hạn với trung – dài hạn là ngày tháng. Vay ngắn hạn thì 365 ngày trở lại. Còn vay trung – dài hạn phải trên 12 tháng, tức 366 ngày. Chỉ chênh nhau một ngày nhưng lãi suất vay lại chênh 3-5%/năm.

Các chuyên gia đã cảnh báo nếu cứ cho dài buộc ngắn, NH phải lách, dẫn đến những hệ quả xấu, đó là hạch toán của NH không phản ánh đúng thực chất các khoản vay/gửi; làm méo mó các con số thống kê, tưởng rằng doanh nghiệp gia tăng đầu tư, mở rộng sản xuất nhưng thực chất chỉ là những khoản vay ngắn hạn thông thường…

TrackBack URI

Blog at WordPress.com.

%d bloggers like this: