Ktetaichinh’s Blog

January 25, 2010

Dương Trung Quốc – “Cố là tiếng nói độc lập”

Filed under: Uncategorized — ktetaichinh @ 8:20 pm
Tags: ,

Lê Nhung – Đăng Dương thực hiện

Một vài cơ quan truyền thông nước ngoài hỏi tôi có nghĩ rằng mình là “đối lập” không? Tôi trả lời tôi chỉ cố là một tiếng nói “độc lập” để đóng góp cho lợi ích chung thôi.

Nhà sử học Dương Trung Quốc (Ảnh: Lê Anh Dũng)

Viên thuốc an thần dân chờ đợi

 

Sắp hết hai nhiệm kỳ Quốc hội, tự kiểm định lại ông thấy mình có gì sai sót, thiếu trách nhiệm khi người dân đã bỏ phiếu tín nhiệm mình không?

– Đôi khi tôi cảm thấy mình chỉ như viên thuốc an thần được dân chờ đợi.

Cái mà ta gọi là có uy tín bao nhiêu nghĩa là viên thuốc an thần nồng độ cao bấy nhiêu thôi. Khi dã thuốc thì họ càng oán mình vì có quá nhiều điều mà một ĐBQH không thể làm được. Đây là tôi nói đến việc bất cập trong xử lý đơn khiếu nại của dân.

Bất cập không chỉ vì năng lực hay ĐB không nhiệt tình mà do cơ chế. Điều kiện làm việc của ĐBQH không hề tương xứng với chức năng và càng không tương xứng với kỳ vọng của dân.

Chẳng hạn là gì, thưa ông?

– Chỉ riêng việc tiếp dân của ĐBQH không chuyên trách lại không sống ở địa phương mình đã bí. Tiếp ở nhà thì không nên, tiếp ở văn phòng thì đặt tận Biên Hòa, tiếp ở cơ quan thì mình đã về hưu, tiếp ở Hội, thì Hội Sử học chật quá… Cuối cùng phải thuê một văn phòng và nhờ một bạn trẻ làm thường trực, kết hợp một vài việc khác để chia sẻ kinh phí.

Theo tôi, một ĐBQH phải hội đủ 3 năng lực: tư cách và quyền hạn do luật định (điều này thì đương nhiên); khả năng truyền thông ( may mắn tôi có nghề và quan hệ tốt) và hiểu biết về luật (điều này thì tôi rất hạn chế). Nhiều anh chị em ĐBQH cũng cảm thấy như tôi.

Băn khoăn cái nút bấm

 

“Từ khi bấm nút thì biểu quyết nhanh hơn, số liệu có thể chính xác hơn nhưng đáng tiếc, nó gây cảm giác thiếu minh bạch. Mọi người không được cung cấp thông tin đầy đủ, chẳng biết ai đồng ý, ai không đồng ý, ai không biểu quyết”.

Còn điểm nào nữa mà ông thấy bất cập?  

– Có một vấn đề mà sau một nhiệm kỳ rưỡi hoạt động tôi rất băn khoăn, đó là việc bấm nút. Điều này đôi lần tôi đã thổ lộ trên báo chí và kỳ họp vừa rồi có buổi thảo luận liên quan đến hoạt động của QH, tôi đăng ký nhưng hết giờ nên chưa được trình bày tại QH.

Theo tôi, hoạt động của QH còn cần đến sự giám sát của cử tri đối với ĐB mà mình bầu ra.

Giám sát ĐBQH có thể qua các phát biểu trên các diễn đàn ở QH và công luận, thông qua chính kiến của ĐBQH khi bỏ phiếu thông qua luật, biểu quyết liên quan đến những vấn đề quan trọng, bầu nhân sự…

Người dân rất muốn biết trong những quyết định ấy, quan điểm của mỗi ĐBQH như thế nào. Tôi biết trước kia các ĐB giơ tay hay thẻ ĐB. Đúng là sẽ tốn thời gian đếm nhưng cách biểu quyết “thủ công” ấy khiến mọi người trong và ngoài QH đều biết chính kiến của mỗi ĐB.

Từ khi ứng dụng công nghệ điện tử thì biểu quyết nhanh hơn, số liệu có thể chính xác hơn, hồ sơ lưu trữ sẽ chuẩn hơn… nhưng đáng tiếc là nó gây cảm giác thiếu minh bạch. Mọi người không được cung cấp thông tin đầy đủ, chẳng biết ai đồng ý, ai không đồng ý, ai không biểu quyết.

Sau mỗi lần như vậy người ta lại cứ đoán già, đoán non… Và cũng vì vậy mà nảy sinh hiện tượng lẽ ra phải được làm rõ: tại sao sĩ số lại mỗi lần một khác, cho dù chỉ cách nhau vài phút (có nguời quên chăng, có người biểu quyết hộ chăng…).

Vậy theo ông, ta lại… giơ tay?

– Vẫn có thể bấm nút nhưng phải công bố kết quả. Với các ĐBQH nay đã được trang bị máy tính, có thể chuyển qua mạng.

Với giới truyền thông cũng vậy. Dư luận rất quan tâm không chỉ bộ luật hay quyết định này được thông qua bay không mà còn xem từng ĐB quan điểm như thế nào. Và ai vắng mặt nhiều, có hiện tượng “bấm hộ” hay không.

Đơn cử, khi biểu quyết về mở rộng Hà Nội, nghe tôi phát biểu, nhiều bạn làm báo đều nghĩ rằng tôi bấm nút “không tán thành”. Nhưng thực ra tôi bấm nút “không biểu quyết” bởi lẽ quan điểm của tôi, mở rộng Thủ đô là một việc rất hệ trọng nên khi cảm thấy sự chuẩn bị có phần vội vã, duy ý chí, chưa đủ cơ sở khoa học…

“Phê phán” Chính phủ như vậy thì làm sao một cá nhân như mình lại có thể đưa ra một chính kiến mang tính khẳng định là “không tán thành” vì bản thân mình đâu đủ am hiểu. Mình thấy việc khó, lại là việc lớn nên chỉ có thể “không biểu quyết” mà thôi.

Quốc hội phải là thể chế dân chủ, phải có đủ điều kiện để thực thi thể chế dân chủ, đó là điều mà người dân đòi hỏi.

Cái khó nhất đối với ĐB khi phát biểu là gì, theo ông?

– Khó nhất là nói phải có năng lực thuyết phục. Thực chất hoạt động ở QH là một diễn đàn vận động hành lang (lobby). ĐBQH “lobby” nhau qua các thảo luận. Có nhiều tri thức cần có để ĐB đưa ra quyết định của mình. Nhưng ai có thể là “biết tuốt” được.

Quốc hội phải là thể chế dân chủ, phải có đủ điều kiện để thực thi thể chế dân chủ, đó là điều mà người dân đòi hỏi.

Vậy thì ĐB phải biết nghe, nghe ở ngoài xã hội, qua báo chí, gặp gỡ những chuyên gia và cuối cùng là lắng nghe nhau khi thảo luận ở QH, cuối cùng là thể hiện quan điểm của mình khi phát biểu hay bấm nút. 

Tôi nhớ lần QH biểu quyết cao trình Thủy điện Sơn La. Tôi sang nhà Đại tướng Võ Nguyên Giáp (ngay gần nơi họp cũ) thì vị tướng lão thành cho rằng phải đặt an toàn lên cao nhất, an toàn chống ngoại xâm, chống khủng bố và chống chiến tranh sinh thái (nguồn nước) nên phải hy sinh một phần lợi ích kinh tế chọn thấp nhất.

Có dịp bay vào TP.HCM, đến thăm thầy Trần Văn Giàu (cả hai đều là Chủ tịch danh dự của Hội Sử học Việt Nam) thì vị lão GS ứng vào nguyên lý “chiến tranh nhân dân” mà cho rằng nên làm nhiều công trình vừa phải hơn là làm những đại công trình và không nói rõ lựa chọn cao trình nào.

Lại đúng dịp bác Sáu Dân (cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt – PV) vừa tổ chức thượng thọ 80, đến chúc và hỏi thì nguyên Thủ tướng nói việc bảo đảm an toàn đã được tính rất kỹ, không những các bạn Xô Viết cũ thiết kế mà còn tham vấn chuyên gia nhiều nước phương Tây, kinh tế không phát triển thì không thể an toàn được và chọn cao trình tối đa.

Tôi có nói điều đó tại QH khi thảo luận nội dung này. Cuối cùng QH đưa ra một quyết định “rất Việt Nam” là trung dung, lấy mức trung bình không cao quá, không thấp quá.

Thế ông có e ngại rằng người ta sẽ bảo ĐB không có chính kiến và đứng về quyền lợi của ai cũng không biết thì làm sao bỏ phiếu chính xác?

– Chính kiến của mình là quyết định lựa chọn cuối cùng mà mình đưa ra chứ không phải dựa trên tri thức của anh.

Nghị sĩ các nước đại diện cho một đảng phái, phát biểu theo quan điểm của đảng phái đó.

Ở ta, với 92% đại biểu là đảng viên, nên phải lựa chọn giữa tư cách đảng viên và tư cách ĐBQH. Không phải lúc nào hai tư cách ấy là một. Nên sự lựa chọn cuối cùng thường mang ý thức tổ chức cao. Có lẽ các vị ấy lập luận đơn giản “ý Đảng là lòng dân”. Tôi thì cứ mong ước rằng “lòng dân là ý Đảng”.

Vì tôi không phải là đảng viên nên tôi nghĩ mình là người tự do hơn trong những lựa chọn tương tự. Các vị đảng viên có khi lại phải chịu nhiều ràng buộc.

Nếu có nhiều thứ còn vướng như vậy thì liệu có tiêu chí nào để người dân đánh giá được chất lượng hoạt động của ĐBQH không? Kiểu như xếp hạng năng lực cạnh tranh giữa các tỉnh?

– Lẽ ra phải làm chuyện đó nhưng ta không có chủ trương làm. Ngay một việc đơn giản nhất theo luật định là ĐBQH có quyền bỏ phiếu tín nhiệm thành viên của Chính phủ mà chúng ta cũng không thực hiện.

Vậy là nhìn vào hoạt động của Quốc hội cũng rất khó định tính đóng góp của từng người? Hoặc để người dân so sánh đại biểu này với đại biểu khác?

– Đóng góp cho QH biểu hiện rõ nhất qua các phiên thảo luận. Ý kiến của anh có chất lượng không, có được tiếp thu để qua luật pháp đi vào cuộc sống hay không. Khó nhất là cho dân đánh giá.

Để đánh giá được thì người dân phải có quyền bỏ phiếu bãi miễn nhưng không có cơ chế để làm chuyện đó.

Đại biểu phải hát Quốc ca

 

Đóng góp mà ông cho là đáng kể nhất ở QH, để lại dấu ấn “Dương Trung Quốc” nhất là gì?

– Cái duy nhất tôi đóng góp được cho QH nhưng thành công vẫn chưa thật bền vững là đại biểu QH phải hát Quốc ca trong ngày khai mạc và bế mạc mỗi kỳ họp.

Kỳ đầu tiên tham gia họp, tôi thấy có một dàn đồng ca hát hộ. Tôi nêu vấn đề ngay là ĐBQH phải tự hát Quốc ca, vì học sinh đến trường đầu tuần phải hát, tôi nêu lên ở QH là các cháu học sinh khiếm thính còn có cách hát Quốc ca rất nghiêm trang và cảm động.

Hồi đó Chủ nhiệm VPQH Vũ Mão ưa văn nghệ nên đưa ngay vào chương trinh ghi rõ “đại biểu hát Quốc ca” và dàn đồng ca được… nghỉ việc. Nhưng để duy trì được bền vững thật không đơn giản.

Nhiều người nói ông Quốc phát biểu cả những chuyện có vẻ nhạy cảm và dễ đụng chạm như chất vấn Phó Thủ tướng chuyện khai thác bô-xit hay kỳ họp thứ sáu ông phê báo cáo Chính phủ chưa tả chân. Điều gì khiến ông tự tin như thế?

– Tôi lắng nghe dư luận xã hội và chia sẻ bằng cách thuật lại ở diễn đàn quan trọng này một cách trung thực.

Mặt khác, thái độ của tôi luôn ôn hòa, mong được người đối thoại lắng nghe.

Nếu có người nói với ông rằng, phát biểu như vậy hơi quá khích thì ông giải thích gì?

Quá khích ư? Một vài cơ quan truyền thông nước ngoài hỏi tôi có nghĩ rằng mình là “đối lập” không? Tôi trả lời rằng tôi chỉ cố là một tiếng nói “độc lập” để có thể đóng góp cho lợi ích chung thôi.

Khóa trước người ta có câu: Nhất Ngoạn, Nhì Trân, Tam Lân, Tứ Quốc. Khóa này, nếu bình chọn một bộ tứ như vậy thì ông đề cử ai?

– Khóa này có cái hay là nhiều nhà quản lý vào cuộc phát biểu chất lượng, thẳng thắn, như ông Nguyễn Bá Thanh – Bí thư Đà Nẵng, ông Vũ Hoàng Hà – Bí thư tỉnh ủy Bình Định. Hay như ông Nguyễn Minh Thuyết là quan chức trong QH nhưng có những phát biểu rất độc lập và nhiều vị khác nữa.

Lê Nhung – Đăng Dương

Advertisements

Thị trường “đồ nhỏ”, chuyện không nhỏ

Filed under: Uncategorized — ktetaichinh @ 7:51 pm
Tags: ,

SGTT – Theo ước tính của một số nhà kinh doanh, đến đầu năm 2010, Việt Nam mới chỉ có hơn mười công ty với khoảng 40 thương hiệu chuyên sản xuất trang phục lót bán trong thị trường nội địa. Tìm doanh nghiệp đủ năng lực may gia công mặt hàng này tuy không nhiều, nhưng tìm doanh nghiệp có đủ khả năng quản lý chuỗi dây chuyền cung ứng khá phức tạp và cao cấp và quan trọng hơn, đủ lực và đủ tầm để dựng một nhãn hiệu vẫn là chuyện khó với doanh nghiệp may mặc trong nước.

Nhiều thương hiệu quốc tế đã xuất hiện trên thị trường đồ lót Việt Nam. Ảnh: Lê Hồng Thái

Một nhà sản xuất hàng may mặc Việt Nam có nhà máy ở khu công nghiệp Tân Bình tiến hành khảo sát thị trường với dự kiến sẽ tung sản phẩm ra bán trong nước vào giữa năm 2010 cho biết: hàng nội chỉ chiếm chưa đến 5% doanh thu thị trường quần áo lót ở Việt Nam (ước khoảng 8.000 tỉ/năm với mức bình quân cả năm là 150.000đ/nữ và 50.000đ/nam). Các thương hiệu ngoại Triumph, Wacoal, Bon Bon, Pierre Cardin, Minoshe, Jockey, XZDY… ước tính có khoảng 3.000 điểm bán trên cả nước. Còn ở chợ chỉ toàn là hàng Trung Quốc, chợ nhỏ là loại hàng giá rẻ, chợ sang là hàng cao cấp hơn nhập từ Đài Loan, Hàn Quốc, Thái Lan, Trung Quốc… Đồ lót nam, ở chợ có thể tìm thấy một số thương hiệu nội, một số sản phẩm không thương hiệu của cơ sở nhỏ may bán về tỉnh. Còn áo lót nữ thì gần như không có.

Bà Phạm Thị Thuý, giám đốc công ty Vương Hải Long chuyên sản xuất quần áo lót cho thị trường nội địa nói: “Mở cửa hàng riêng chi phí quá cao, nên sản phẩm công ty chủ yếu bán trong siêu thị đáp ứng cho phân khúc thị trường trung bình ở đô thị”.

Bà Thuý cho rằng hàng nội khó ra chợ vì phân khúc giá thấp không cạnh tranh được với hàng Trung Quốc quá rẻ, chỉ mười mấy đến hai chục ngàn đồng/cái. Còn phân khúc giá cao thì đã có các thương hiệu nhập ngoại. Doanh nghiệp trong nước không thể sản xuất chiếc áo lót nữ viền ren, độn mút tạo dáng để có bán giá lẻ 10.000 – 20.000 đồng. Còn làm hàng giá hơn triệu đồng thì người tiêu dùng sẽ mua hàng hiệu ngoại. Chính vì vậy, những hộ gia đình sản xuất quần áo lót bỏ mối ra chợ ở khu vực Tân Bình đã lần lượt chuyển sang may hàng khác.

Khó trăm bề

Bà Nguyễn Thị Điền, chủ thương hiệu An Phước nhìn nhận: “An Phước đã có thương hiệu riêng, mà vẫn chưa mạnh dạn cho ra thương hiệu áo lót An Phước do có nhiều điều khó”.

Bà Điền phân tích, mua chiếc máy may chuyên dụng sản xuất áo lót mắc gấp ba lần máy công nghiệp may sơmi. Mở xưởng nhỏ với 100 máy may cần trên 500.000 USD sắm thiết bị. Loại sản phẩm này chỉ cần may chệch vài milimet là hỏng, đạp máy chậm, khựng từng chút là áo sẽ xấu. Phải mất ba tháng học nghề, sáu tháng may “nháp”, và sau ba năm mới có được người thợ may trên máy chuyên dụng. Tuyển người quản lý kỹ thuật lại càng khó hơn. Đó là chưa kể, Việt Nam chưa có nhà thiết kế trang phục lót chuyên nghiệp. Bên cạnh đó cần bộ phận chuyên thu mua nguyên phụ liệu riêng, vì trang phục lót đòi hỏi ren, thun, lớp độn, móc… lắt nhắt từng chút, phải đặt từ Nhật, Ý, Pháp, Tây Ban Nha, Trung Quốc…

“Đầu tư sản xuất tốn kém như vậy, phải bán giá thoả đáng mới có lãi, nhưng trên thị trường hiện nay hàng Trung Quốc tràn ngập, mẫu mã đa dạng, màu sắc thời trang, giá lại quá rẻ, nên ra sản phẩm khó mà giành được thị phần”, bà Điền nói.

Ông Nguyễn Khoa Văn, giám đốc công ty Anh Khoa cũng cho biết: “Không thể cạnh tranh nổi với quần áo lót Trung Quốc. Loại mà họ bán 4.500đ thì Anh Khoa phải tốn 15.000đ mới làm ra được”.

Bắt đầu từ “đo ni”

Khó khăn như vậy, nên rất ít nhà sản xuất dám nhảy vào thị trường này. Từ những năm 1990, bà Lý Thị Thanh Nguyệt, (người quản lý công ty may Vĩnh Hưng chuyên xuất khẩu quần lót nam bán sang thị trường châu Âu, Mỹ, Đài Loan, Singapore…) đã quyết tâm chiếm lĩnh thị trường quần lót nam nội địa. Tìm hiểu các số đo của hàng ngàn đàn ông Việt Nam trong độ tuổi từ 17 – 70, suốt 12 năm, đến năm 2003, bà Thanh Nguyệt mới tổng kết được sự khác biệt của đàn ông Việt Nam, để thiết kế sản phẩm.

Trong khi đó, khi vào Việt Nam, các công ty nước ngoài điều tra nghiên cứu thị trường Việt Nam khá kỹ lưỡng để có thể trụ vững. Công ty Gunze khảo sát thị trường Việt Nam từ năm 1999. Sau ba năm Gunze có đủ những thông tin cần thiết về thực tế thu nhập của người dân thành thị, nhất là những người đi làm ở công ty, văn phòng; những đối tượng nào sẵn sàng mua những sản phẩm hàng hiệu đắt tiền. Gunze cũng chỉ ra được các số đo hình thể đàn ông Việt Nam để thiết lập các rập kích cỡ mới dành riêng cho thị trường.

Tương tự, sau khi ra đời vào năm 2001, thương hiệu Vera cũng tìm hiểu qua cả ngàn khách hàng nữ để rút ra kết luận: phụ nữ Việt Nam có nhiều nét khác biệt, chẳng hạn có khung xương nhỏ, vòng 1 và vòng 3 đều khiêm tốn hơn thông số quốc tế của châu Á, từ đó điều chỉnh các đường cắt cúp cho phù hợp. Dù vậy, theo bà Nguyễn Hồng Trang, giám đốc công ty Vera thì: “Việt Nam có khá nhiều công ty chuyên may gia công trang phục lót cho nước ngoài, nhưng làm hàng để bán nội địa không dễ, vì cần phải có định hướng riêng, định hình khách hàng, quan trọng nhất là xây dựng hệ thống phân phối với dịch vụ, hệ thống nhận diện…”

Blog at WordPress.com.