Ktetaichinh’s Blog

January 7, 2010

Ách tắc qua sàn

Filed under: Uncategorized — ktetaichinh @ 3:56 am
Tags: , ,

Từ thành công của Festival lúa gạo Việt Nam lần thứ nhất, tỉnh Hậu Giang đã triển khai ý tưởng thành lập sàn giao dịch lúa gạo nhằm giải quyết căn cơ bài toán lợi tích và đầu ra cho lúa gạo. Tuy nhiên trước đó, hoạt động giao dịch nông sản qua sàn đã triển khai vẫn chưa mang lại hiệu quả. Ách tắc ở đâu?

Lối ra nâng cao giá trị nông sản

Nông dân trồng lúa gặp nhiều bất lợi do thiếu thông tin thị trường giá cả nên lợi nhuận thu về không cao, thậm chí bị lỗ. Không chỉ riêng hạt gạo, các mặt hàng nông sản nói chung cũng rơi vào tình cảnh: khi giá lên thì hết hàng. Người làm ra sản phẩm không chủ động được trong việc đàm phán giá cả. Xuất phát từ nguyên nhân này, lãnh đạo tỉnh Hậu Giang đã có ý tưởng tổ chức sàn giao dịch lúa gạo với mục đích góp phần hình thành thị trường lúa gạo minh bạch, liên thông, giảm được cơ chế xin – cho hạn ngạch khi xuất khẩu gạo. Khi đó, nông dân chỉ cần ngồi tại nhà “nhấp chuột” máy tính là có thể bán được lúa gạo. Đồng thời, sàn giao dịch sẽ góp phần nâng giá trị hạt gạo Việt Nam trên thị trường thế giới.

Ông Nguyễn Văn Đồng, Giám đốc Sở Nông nghiệp& Phát triển nông thôn tỉnh Hậu Giang, bày tỏ: “Tuy khong phải là địa phương có sản lượng lúa gạo lớn ở ĐBSCL, nhưng Hậu Giang lại có vị trí thuận lợi nằm trung tâm vùng sản xuất lúa gạo lớn nhất nước. Tuy nhiên, theo tôi cũng không nên chỉ hình thành duy nhất sàn giao dịch lúa gạo tại Hậu Giang, mà có thể mở ở nhiều địa phương khác”. Phương thức hoạt động của sàn này về cơ bản cũng giống như các sàn giao dịch chứng khoán, vàng, cà phê… Mọi cá nhân, tổ chức có nhu cầu mua bán lúa gạo đều có thể tham gia. Muốn giao dịch, nhà đầu tư phải mở tài khoản tại sàn. Giao dịch qua sàn sẽ hình thành thị trường lúa gạo vật chất giao ngay và thị trường tương lai, giao sau.

Ông Nguyễn Văn Thắng, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Hậu Giang, khẳng định: “Trước hết, sàn giao dịch lúa gạo sẽ hạn chế tình trạng người trồng lúa gạo mà mua không được, còn nông dân muốn bán mà không biết bán cho ai. Thí dụ, doanh nghiệp ký được hợp đồng xuất khẩu gạo nhưng chưa có đủ nguồn hàng, lên sàn tìm mua sẽ dễ dàng hơn. Thị trường lúa gạo càng công khai, minh bạch, nông dân, doanh nghiệp càng có lợi”.

Doanh nghiệp, nông dân ngần ngại

Trong khuôn khổ Festival Lúa gạo Việt Nam lần thứ nhất năm 2009, tỉnh Hậu Giang đã mời gọi các doanh nghiệp chuyên kinh doanh lúa gạo tham gia chào hàng qua mạng. Trước mắt, trên sàn thử nghiệm này, CTCP Lương thực Hậu Giang đã đưa ra chào hàng gạo giống HG2, với sản lượng khoảng 200 tấn. Đây là giống lúa đã được cấp chứng nhận thương hiệu, thuộc sở hữu ngành nông nghiệp tỉnh, được trồng ở hai huyện Vị Thủy và Long Mỹ. Sàn giao dịch thử nghiệm này được đánh giá là thành công.

Dự kiến, Hậu Giang sẽ tiếp tục tổ chức hội thảo, thăm dò ý kiến, sau đó tiến tới lập đề án thông qua các bộ, ngành hữu quan, thiết lập quan hệ với các ngân hàng thương mại. Sàn giao dịch lúa gạo trong tương lai sẽ trông cậy chính vào lực lượng của Tổng Công ty Lương thực Miền Nam, đặt trụ sở tại chợ gạo Nhơn Nghĩa A, là chợ gạo khép kín, hoàn chỉnh với các chức năng thu mua, ký gửi, chế biến, xuất khẩu cùng các dịch vụ tư vấn kỹ thuật, cung ứng giống, cung ứng vốn (dịch vụ tín dụng)…

Xu hướng đưa sản phẩm nông nghiệp giao dịch trên lên sàn là rất cần thiết, phù hợp với nền kinh tế thị trường. Vấn đề làm sao tìm được mô hình hài hòa, phù hợp với đặc điểm kinh doanh của doanh nghiệp, người buôn bán nhỏ lẻ lẫn các tổ chức đầu tư quy mô lớn.

Gần 10 năm qua, nhiều sàn giao dịch nông sản vẫn loay hoay tìm mô hình thích hợp. Và cho đến nay vẫn chưa có mô hình nào trụ vững, tạo lực hút nhà đầu tư, giúp sàn hoạt động sôi động.

Tháng 3/2002, Sàn giao dịch hạt điều do Hiệp hội Điều Việt Nam mở ngay Trung tâm Giao dịch chứng khoán TPHCM khá hoành tráng. Nhưng chỉ sau một phiên giao dịch, sàn này bắt  đầu vắng và một năm sau đã biến mất.

Tháng 5/2002, Sàn giao dịch thủy sản Cần Giờ khai trương khá rầm rộ và được kỳ vọng là nơi giao dịch thủy sản hàng đầu Việt Nam, nhưng cũng chỉ vài tháng sau sàn không còn người giao dịch, chết yểu. Nguyên nhân chính: Nông dân vẫn thích bán cho thương lái hơn bán trực tiếp cho doanh nghiệp và doanh nghiệp cũng muốn mua sỉ qua thương lái hơn mua lẻ qua nông dân.

Tháng 12/2008, Trung tâm giao dịch cà phê Buôn Ma Thuột cũng ra đời trong buổi lễ khá trang trọng, nhưng sau 4 tháng giao dịch chỉ đạt 1 tỷ đồng.

Hình ảnh trên khiến các doanh nghiệp, hiệp hội muốn lập sàn giao dịch các loại nông sản khác… ngần ngại. Ông Nguyễn Thọ Trí, Phó Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Việt Nam, lo ngại về sàn gạo Hậu Giang: “Còn lâu để sàn giao dịch lúa gạo đem lại hiệu quả như nhà tổ chức mong muốn. Mua bán trên sàn đòi hỏi người giao dịch phải rành máy tính, công nghệ thông tin, biến động giá cả thị trường trong nước và thế giới… Đến nay chẳng có mấy nông dân thông thạo lĩnh vực này”.

TrackBack URI

Create a free website or blog at WordPress.com.

%d bloggers like this: