Ktetaichinh’s Blog

December 19, 2009

Giảm nhập siêu bằng hàng rào hành chính

Filed under: Uncategorized — ktetaichinh @ 4:06 pm
Tags: ,
SGTT – Các doanh nghiệp nhập khẩu không thể trông cậy vào ngân hàng thương mại trong giai đoạn từ nay đến cuối năm, sau khi ngân hàng Nhà nước đã phát đi thông điệp thắt chặt cho vay nhập khẩu các mặt hàng xa xỉ.

Chủ trương trên xuất phát từ đề nghị trước đó của bộ Công thương, rằng sẽ hạn chế nhập khẩu các nhóm hàng như ôtô, điện thoại di động, mỹ phẩm, rượu ngoại, kể cả rau quả và thực phẩm.

Dường như thấy biện pháp trên vẫn chưa đủ “đô”, thứ trưởng bộ Công thương Bùi Xuân Khu còn dấn thêm một bước khi cho hay sẽ áp dụng cả các biện pháp hành chính như kéo dài thời gian thông quan để các doanh nghiệp nhập khẩu phải “cân nhắc có lợi hay không trong việc nhập khẩu”.

Đứng trước áp lực cán cân thương mại mất cân đối (đến hết tháng 11, nhập siêu đã vượt 10,4 tỉ USD), thiếu ngoại tệ và chính sách nới lỏng tiền tệ tiềm ẩn nguy cơ gây lạm phát trở lại, dễ hiểu vì sao các cơ quan hữu quan gấp gáp triển khai hàng loạt các giải pháp mạnh để kiềm chế nhập siêu.

Chưa thể đánh giá được tác động của chủ trương trên tới các doanh nghiệp và thị trường – đang bước vào mùa mua sắm cao điểm cuối năm. Nhưng người tiêu dùng có lý do để lo ngại các nhà nhập khẩu sẽ viện cớ “do hạn chế nhập khẩu dẫn đến thiếu hàng” để tiếp tục đẩy giá tăng cao. Khi hàng nhập khẩu tiếp tục leo thang, cộng hưởng với sức mua cuối năm tăng sẽ tác động dây chuyền đến hàng loạt hàng hoá khác, và không ai khác ngoài người dùng phải oằn lưng gánh chịu.

Thực tế, các doanh nghiệp đã lên tiếng than phiền rằng các biện pháp “giật cục, khó lường trước” của bộ Công thương đã làm xáo trộn kế hoạch kinh doanh của họ và đang tạo ra môi trường kinh doanh không bình đẳng.

Riêng về giải pháp đậm đặc tính hành chính là “kéo dài thời gian thông quan – hàng đã về đến cảng nhưng phải nằm chờ”, một số chuyên gia cho rằng thực tế khó hạn chế được nhập siêu. Bởi thông thường để chuẩn bị hàng tết, các doanh nghiệp đã nhập hàng về từ trước hoặc đã thanh toán trước tiền cho đối tác. Thế nên, dù có thông quan chậm, kim ngạch nhập khẩu vẫn được tính sang năm 2010!

Không những thế, biện pháp này còn đi ngược lại chủ trương cải cách hành chính theo hướng “nhanh, gọn” cho doanh nghiệp và nó tạo ra kẽ hở để hải quan vòi vĩnh doanh nghiệp.

Kinh nghiệm cho thấy chống nhập siêu bằng biện pháp hành chính chưa bao giờ là giải pháp hiệu quả, thậm chí nó còn bóp méo môi trường kinh doanh và tạo ra cơ chế xin – cho. Đó là chưa kể, biện pháp này có thể là cái cớ để các nước trả đũa thương mại. Việt Nam hạn chế nhập hàng của họ thì họ cũng có thể áp dụng các biện pháp tương tự. Khi đó, phần thiệt có khi lại rơi vào Việt Nam.

Bài thuốc để hạn chế nhập siêu đã được chỉ ra từ lâu, đó là nâng cao sức cạnh tranh cho hàng Việt Nam, thay đổi cơ cấu cả hàng xuất khẩu lẫn hàng nhập khẩu; hỗ trợ xuất khẩu, nâng cao hiệu quả đồng vốn đầu tư… Khi thịt heo Việt Nam ngon, giá hợp lý và an toàn thì không có lý gì người tiêu dùng lại mua thịt heo Trung Quốc để rồi vừa ăn vừa lo “không biết nó có tẩm ướp hoá chất độc hại vào hay không”.

Thế nhưng, cho đến nay, việc chuyển động theo hướng trên dường như vẫn dậm chân tại chỗ. Chẳng hạn nhập khẩu máy móc thiết bị vẫn chiếm khoảng 30% doanh số và 70% là nguyên và nhiên liệu. Bài toán để giải gút mắc này là phát triển công nghiệp phụ trợ, từ đó sẽ tránh được sự phụ thuộc quá nhiều vào nhập khẩu, tiết kiệm được ngoại tệ. Đáng buồn, công nghiệp phụ trợ vẫn chỉ là giấc mơ xa.

Còn nhớ, khoảng giữa năm 2008, trước tình trạng nhập siêu quá cao, bộ Công thương cũng áp dụng một loạt các biện pháp tương tự như bây giờ. Điều đó đã chỉ ra, khi nào những giải pháp căn cơ còn ẩn nấp ở đâu đó thì những giải pháp tình thế sẽ còn tiếp diễn.

Mai Đình

TrackBack URI

Create a free website or blog at WordPress.com.

%d bloggers like this: