Ktetaichinh’s Blog

December 15, 2009

Từ hôm nay, DN được tự quyết giá xăng dầu

Filed under: Uncategorized — ktetaichinh @ 8:38 pm
Tags:

Từ hôm nay (15/12), Nghị định 84/NĐ-CP về kinh doanh xăng dầu theo cơ chế thị trường thay thế Nghị định 55/CP-NĐ chính thức có hiệu lực. Theo đó, DN được tự quyết giá bán xăng dầu mà không phải xin phép liên Bộ. Tuy nhiên nhiều người vẫn “bán tín bán nghi” cơ chế được cho là mở hết cỡ này.

Quản lý Nhà nước: Nhẹ gánh!

Theo Nghị định trên, các DN kinh doanh xăng dầu sẽ được quyền tự quyết định giá bán lẻ, theo sát mức giá thế giới mà không cần phải xin phép cơ quan chức năng. Trong trường hợp mức giá tăng gây lỗ cho DN vượt quá 7 -12%, DN được quyền tăng giá bán lẻ 7%, cộng thêm 60% của mức tăng từ 7% đến 12%, 40% còn lại sẽ được sử dụng quỹ Bình ổn giá để bù đắp theo hướng dẫn của Bộ Tài chính. Theo Liên bộ Tài chính – Công thương, quy định mới này có ưu điểm là tăng quyền và trách nhiệm cho DN đầu mối trong việc quyết định giá bán. Liên Bộ thực hiện quyền giám sát và chỉ can thiệp khi giá biến động lớn thông qua sử dụng quỹ bình ổn giá hoặc khi giá biến động bất thường.

Ông Võ Văn Quyền, Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách thị trường trong nước (Bộ Công thương) khẳng định: Việc công khai công thức tính giá cơ sở mặt hàng xăng dầu là cơ sở để cơ quan quản lý và người tiêu dùng nắm được cơ cấu giá, thông qua đó giám sát được giá xăng dầu của DN. DN sẽ không thể tăng cao hay giảm thấp khi mà “công thức” tính giá bán lẻ cũng như mức giá xăng dầu thành phẩm đã được công bố rõ ràng. Việc công khai, minh bạch cơ cấu giá này sẽ giải quyết được những vấn đề mà dư luận nghi ngờ về tính minh bạch trong cơ cấu giá thành của xăng dầu từ trước đến nay.

Trả lời mối quan tâm của dư luận khi áp dụng cơ chế kinh doanh xăng dầu mới, ông Nguyễn Tiến Thoả, Cục trưởng Cục quản lý giá (Bộ Tài chính) nhấn mạnh: Rõ ràng cơ quan quản lý “nhẹ gánh” hơn, nhưng lại vẫn đảm bảo sự chặt chẽ trong quản lý và DN sẽ chủ động trong khuôn khổ cho phép. Một ưu điểm khác của cơ chế này là sẽ giảm bớt đáng kể gánh nặng tài chính cho ngân sách.

Người tiêu dùng: Ban tín bán nghi

Hôm nay 15/12 sẽ là thời điểm bắt đầu áp dụng cơ chế kinh doanh xăng dầu mới được đánh giá là “tăng quyền cho DN”, tuy nhiên, người dân vẫn lo ngại. “DN không thể và không bao giờ đặt lợi ích của người dân lên trên lợi ích của họ, vì họ là đơn vị kinh doanh, mà đã kinh doanh thì cứ lãi là làm”, ông Lê Đăng Doanh, chuyên gia kinh tế, phân tích.

Còn “người trong cuộc” thì lo ngại sẽ tạo ra sự cạnh tranh không bình đẳng giữa các DN. “Petrolimex chiếm tới hơn 60% thị phần. Như vậy thì họ có thể đơn phương thay đổi giá mà không cần tham khảo các DN khác. Chúng tôi chỉ “chạy theo” thôi chứ không thể quyết định được thị trường. Để bình đẳng , Nhà nước cần cho phép đa dạng các loại hình DN đầu mối NK”, lãnh đạo một DN đầu mối NK xăng dầu giấu tên đề xuất.

Giá dầu thế giới giảm sâu

Giá dầu tại châu Á giảm mạnh do Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) có khả năng không cắt giảm sản lượng. Tính đến 13h30 chiều qua (14/12), dầu thô kỳ hạn tháng 1/2010 giảm 56 xu xuống 69,31 USD/thùng trong giao dịch điện tử trên sàn New York.

Riêng các chuyên gia thì cho rằng: Cơ chế kinh doanh xăng dầu mới thực chất chỉ có ưu điểm trên lý thuyết. PGS – TS Ngô Trí Long, nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu thị trường-giá cả cho rằng: “Cơ chế này vẫn là sự nửa vời, DN được quyết định giá nhưng nếu quá cao thì Nhà nước sẽ can thiệp. Như vậy sẽ rất dễ xảy ra tình trạng DN cứ kịch trần 7% mà công bố giá, làm sao cơ quan Nhà nước có thể kiểm soát được bao nhiêu những chi phí của DN như kho bãi, vận chuyển, bảo hiểm…để từ đó hình thành làm giá cơ sở”.

Dư luận: Đành…ngồi chờ xem

Mặc dù liên Bộ Tài chính – Công thương cho rằng, nếu DN tăng giá quá mức cũng sẽ bị kiểm tra, giám sát, nhưng hình thức xử lý cụ thể đối với những trường hợp này vẫn chưa được đề cập một cách chi tiết. Trong khi đó xung quanh tác dụng của việc công khai giá vốn của xăng dầu cũng chưa tạo được sự tin tưởng cho người tiêu dùng khi mà các chi phí như bến bãi, vận chuyển mỗi nơi mỗi thời điểm mỗi khác khiến cho việc kiểm soát giá bán lẻ xăng dầu một cách hợp lý sẽ không dễ dàng.

Mặt khác, việc quy định khi mức giá vốn vượt quá 12% các DN sẽ được bù lỗ từ Quỹ bình ổn giá khiến dư luận cho rằng, DN đang được hưởng quá nhiều ưu đãi khi mà giá thế giới tăng cao thì được phép nâng giá bán và đến khi giá bán bị nâng quá cao rồi không được nâng cao nữa thì DN được bù lỗ bằng chính tiền của người tiêu dùng nộp vào Quỹ bình ổn. “Chung quy lại vẫn là “mỡ nó, rán nó”. DN kinh doanh xăng dầu sẽ không bị sức ép phải tìm tòi cách thức để hạ giá thành thông qua việc giảm chi phí, hạn chế mức tiêu hao”, ông Long bức xúc.

Theo ghi nhận, đến thời điểm này các DN đầu mối kinh doanh xăng dầu đã gần như hoàn thành việc trích nộp 1.000đ/lít xăng, dầu để trả nợ ngân sách số tiền được bù lỗ trong năm 2007 – 2008 và hiện tại giá xăng dầu thế giới cũng đã giảm nhiều. Tuy nhiên, giá xăng dầu trong nước chưa có dấu hiệu giảm. Và ngay khi cơ chế kinh doanh xăng dầu mới có hiệu lực, thì cả cơ quan quản lý và người tiêu dùng chỉ còn cách…ngồi chờ.

TrackBack URI

Blog at WordPress.com.

%d bloggers like this: