Ktetaichinh’s Blog

December 15, 2009

Hàng chục căn biệt thự, resort bị buộc ngừng thi công

Filed under: Uncategorized — ktetaichinh @ 7:51 pm
Tags: ,

(PL)- Hàng chục căn biệt thự, resort được cấp phép đầu tư tại bãi biển Kê Gà (Bình Thuận) bất ngờ bị yêu cầu ngừng thi công để nhường chỗ cho một dự án chưa được thông qua.

Từ năm 2000 đến 2004, hưởng ứng lời mời gọi đầu tư của UBND tỉnh Bình Thuận, hàng trăm nhà đầu tư trong và ngoài nước chen nhau đăng ký xin cấp dự án du lịch ở vùng biển Tân Thành (Hàm Thuận Nam).

Đầu tư hàng ngàn lượng vàng

Mặc dù lúc đó đường sá đi lại còn cách trở, không có điện, nước nhưng các nhà đầu tư vẫn nhận định vùng biển Tân Thành – Kê Gà sẽ là thiên đường nghỉ dưỡng trong tương lai. Phong cảnh hữu tình với bờ biển đẹp, trong lành và hoang sơ đã hấp dẫn họ. Nhiều người đã phải cầm cố, thế chấp tài sản, vay mượn để đầu tư vào dự án của mình hàng ngàn lượng vàng. Từ một vùng đất nghèo kiệt, hoang hóa ngày nào, Tân Thành bỗng thay da đổi thịt với những khu resort, biệt thự cao cấp bắt đầu hình thành.

Nhiều khu resort sang trọng bị bỏ hoang đang xuống cấp trầm trọng.

Công việc làm ăn đang suôn sẻ, có resort đã rục rịch khai trương đón khách thì tháng 4-2008, Sở Kế hoạch và Đầu tư Bình Thuận có văn bản thông báo đến các nhà đầu tư về chủ trương xây dựng cảng Kê Gà ngay trên vùng đất mà họ đang xây dựng. Theo đó, có khoảng 12 nhà đầu tư bị ảnh hưởng bởi quy hoạch cảng Kê Gà. Đến tháng 4-2009, Sở Kế hoạch và Đầu tư mời các chủ resort đến tiếp tục thông báo về việc này.

Ông Vũ Chí Công, chủ khu du lịch sinh thái Đức Hạnh, bức xúc cho biết gia đình ông đã bỏ ra hàng chục tỉ đồng để đầu tư. Thế nhưng tại cuộc họp, UBND tỉnh Bình Thuận lại không đá động gì mà lại liên tục thúc ép dừng thi công để tỉnh giao đất cho nhà đầu tư khác!

Ngày 25-6-2009, UBND tỉnh Bình Thuận có văn bản về chính sách đền bù cho các resort sẽ bị thu hồi, giải tỏa. Theo đó sẽ đền bù đất theo giá nhà nước và hoàn trả các chi phí liên quan trực tiếp đến việc đầu tư dự án nhưng phải có chứng từ hợp lý, hợp lệ kèm theo. Một nhà đầu tư tại đây chua chát cho biết để được đầu tư du lịch tại đây họ đã tốn rất nhiều công sức, nhiều khoản tiền chi phí không tên thì họ lấy đâu ra chứng từ để thanh toán.

Resort bị “trùm mền”

Ông Nguyễn Đức Hiếu, chủ resort Thế Giới Xanh nói như mếu rằng ông đã bỏ xấp xỉ 3.000 lượng vàng và trần lưng ăn ngủ cùng công nhân suốt bốn năm mới hình thành được khu du lịch. Thế nhưng khi vừa khai trương đón khách và chuẩn bị xây thêm một số hạng mục nữa thì bị thông báo tạm ngưng. Hiện resort Thế Giới Xanh đang bị “trùm mền”, đóng cửa, chưa biết khi nào mới hoạt động trở lại.

Tương tự, hàng chục khối nhà cao cấp, biệt thự, bungalow của các resort Ba Suối, Thành Đạt… phải bỏ hoang vì dự án cảng Kê Gà từ trên trời rơi xuống.

Đầu tháng 12 này, chúng tôi đã có cuộc khảo sát ở những ngôi biệt thự “ma” mới thấy đau xót với khối tài sản khổng lồ mà các doanh nghiệp đã bỏ ra hiện có nguy cơ mất trắng. Bước vào khu vực này ai cũng có cảm giác đang bước vào một thế giới lãng phí. Những ngôi biệt thự sang trọng, mỗi căn trị giá bạc tỉ hoang hóa; những hồ bơi trong xanh ngày nào giờ đã đổi màu với đầy bao nylon, xác chuột chết nổi lềnh bềnh. Cỏ dại mọc khắp lối đi, tràn vào cả khu biệt thự, nóc nhà bị gió đánh tung mái, tường nhà nham nhở, bong tróc.

Chủ resort Thế Giới Xanh Nguyễn Đức Hiếu than thở từ khi nhận được thông báo, ông đã cho trùm hết khu resort bằng lưới, thế nhưng do không ai coi ngó, chăm sóc, khu resort đã xuống cấp kinh khủng.

Phải nhường đất cho cảng?

Cuối năm 2007, Bộ Giao thông Vận tải có văn bản bổ sung quy hoạch Kê Gà thành cảng tổng hợp và yêu cầu UBND tỉnh Bình Thuận hướng dẫn các nhà đầu tư xây dựng cảng biển.

Hồ bơi không ai chăm sóc.

Mục đích của cảng biển này là sẽ vận chuyển bôxít từ các dự án Tân Rai, Nhân Cơ ở Tây Nguyên xuống. Đến mãi tháng 5-2009, Sở Giao thông Vận tải tỉnh mới có báo cáo về việc cắm mốc xác định ranh giới khu vực cảng Kê Gà. Toàn bộ quy hoạch này lại dính hết vào các khu resort mà trước đó tỉnh Bình Thuận đã mời gọi đầu tư nên tỉnh có thông báo các khu du lịch dừng xây dựng. Trong một văn bản gửi đến các chủ resort, UBND tỉnh cũng đã thừa nhận việc quy hoạch cảng Kê Gà đã làm ảnh hưởng và thiệt hại cho các nhà đầu tư du lịch, UBND tỉnh rất… cảm thông.

Ông Vũ Chí Công, chủ khu du lịch Đức Hạnh cho biết ông được cấp phép đầu tư bằng quyết định, vì thế nếu muốn dừng thi công thì UBND tỉnh phải có quyết định hẳn hoi chứ không thể yêu cầu bằng thông báo theo kiểu mệnh lệnh hành chính.

Doanh nghiệp Đức Hạnh đã có văn bản gửi UBND tỉnh đề nghị cho họ tiếp tục thi công để đón khách gỡ gạc lại những gì đã bỏ ra và cam kết không yêu cầu bồi thường một đồng nào bởi họ sẽ đưa giá trị dự án vào để thành cổ đông của dự án cảng Kê Gà. Thế nhưng đề nghị này cũng không được UBND tỉnh chấp nhận.

Một nhà đầu tư cảng biển rút lui

Cảng Kê Gà do hai nhà đầu tư là Công ty Sản xuất Hàng tiêu dùng Bình Tân (Bitas) và Tập đoàn Than và Khoáng sản làm chủ đầu tư. Theo kế hoạch, tháng 8-2009 sẽ khởi công xây dựng nhưng đến nay vẫn chưa có động thái gì. Trong khi đó, theo ông Hồ Dũng Nhật, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bình Thuận, thì Bitas đã chính thức rút lui, không đầu tư nữa.

Trả lời câu hỏi của phóng viên vì sao UBND tỉnh vẫn chưa có quyết định chính thức về việc dừng thi công đối với các doanh nghiệp, ông Nhật cho biết tỉnh đang tính toán và thực hiện việc này theo quy trình và cho biết khoảng tháng 3-2010, cảng Kê Gà sẽ được xây dựng.

Theo dự án, cảng Kê Gà có vốn đầu tư 550 triệu USD, tương đương gần 10.000 tỉ đồng. Căn cứ vào phụ lục phân loại dự án đầu tư của Chính phủ thì cảng Kê Gà là dự án đầu tư thuộc nhóm A. Do đó, các dự án quan trọng trên phải có báo cáo đầu tư xây dựng công trình để trình Quốc hội thông qua chủ trương và cho phép đầu tư. Các dự án nhóm A không phân biệt nguồn vốn phải lập báo cáo để trình Chính phủ cho phép đầu tư. Tuy nhiên, đến nay dự án nói trên vẫn chưa trình Quốc hội hoặc Thủ tướng chấp thuận mà đang trong giai đoạn nghiên cứu khả thi.

Ngoài việc hàng chục resort sẽ bị xóa sổ thì hải đăng Kê Gà, hải đăng cao và xưa nhất Việt Nam với kiến trúc độc đáo được người Pháp xây dựng từ năm 1898 sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Ngoài ra nếu cảng biển đặt ở đây sẽ gây ô nhiễm môi trường một vùng biển rộng lớn và sẽ tác động trực tiếp đến vùng biển La Gi, Phan Thiết, Hòn Rơm, Mũi Né, những địa chỉ được xem là thiên đường nghỉ dưỡng, thế mạnh của Bình Thuận. Đó là chưa nói đến vùng biển Kê Gà là vùng biển vô cùng hiểm trở với nhiều đá ngầm, nhiều dòng chảy giao nhau và đã có rất nhiều con tàu phải bỏ mạng ở vùng biển này.

VỤ “NHÀ ĐẦU TƯ KHÓC RÒNG” Ở MŨI KÊ GÀ, BÌNH THUẬN:

“Ngắt” dự án, phải bồi thường thỏa đáng

Có biểu hiện bất bình đẳng khi lấy đất dự án này giao cho nhà đầu tư khác.

Báo Pháp Luật TP.HCM ngày 15-12 có phản ánh việc 12 nhà đầu tư ở Bình Thuận bị thiệt hại do UBND tỉnh này yêu cầu các nhà đầu tư này ngưng thực hiện dự án, nhường chỗ cho việc thực hiện dự án cảng Kê Gà.

Quy hoạch lình xình

Chiều qua (16-12), ông Bùi Minh Mẫn (dự án khu du lịch Tân Thành Minh) cho biết trước đây ông được kêu gọi đầu tư khu du lịch vào vùng đất này, ông đã đóng tiền thuê đất 50 năm. Lúc đó môi trường tự nhiên ở đây rất khắc nghiệt, trồng cây sống không nổi. Ông đã mất một thời gian dài xây dựng nhà bảo vệ, trồng chết không biết bao nhiêu là cây cỏ. Khi lứa cây đầu tiên sống được thì cũng vừa lúc nhận được thông báo của tỉnh yêu cầu ngưng dự án. Tuy nhiên, đây cũng chưa phải là quyết định chính thức cuối cùng nên ông vẫn phải tiếp tục duy trì công trình nhà bảo vệ và thuê người chăm sóc cây cối cho đến nay để duy trì hiện trạng. Thậm chí đến nay vẫn chưa được biết chính xác khi nào thì UBND tỉnh tính chuyện bồi thường nên ông cũng không dám buông!

Ông Mẫn cho rằng tỉnh Bình Thuận phải trả lời dứt khoát cho nhà đầu tư về việc có lấy lại đất làm cảng Kê Gà hay không, khi nào thì lấy. Đồng thời, tính toán bồi thường cho hợp lý và nhanh chóng cho nhà đầu tư chứ không thể lình xình mãi.

Những căn biệt thự sang trọng giờ hoang hóa sau thông báo của UBND tỉnh Bình Thuận. Ảnh: PHƯƠNG NAM

Trong khi đó, ông Vũ Chí Công, chủ khu du lịch Đức Hạnh, khẳng định ông không đòi bồi thường. “Đây là dự án có giấy phép và UBND tỉnh không thể tùy tiện bắt doanh nghiệp ngưng dự án. Hơn nữa, nếu muốn doanh nghiệp ngưng thì yêu cầu anh ra quyết định chính thức thu hồi dự án để lấy đất phục vụ dự án khác chứ không thể ra một thông báo khơi khơi bắt doanh nghiệp ngưng dự án được”.

Nên bồi thường ra sao?

Luật sư Lê Thành Kính (Đoàn Luật sư TP.HCM) cho rằng nguyên tắc chung của Luật Đầu tư là nhà đầu tư được bảo vệ quyền lợi và nếu nhà nước có thay đổi chính sách mà chính sách sau gây bất lợi cho nhà đầu tư thì nhà đầu tư vẫn được hưởng chính sách ban đầu. Thậm chí nhà nước phải bồi thường thiệt hại nếu việc thay đổi chính sách gây thiệt hại cho nhà đầu tư.

Trong trường hợp trên, luật sư Kính cho rằng nhà nước có thể áp dụng Luật Đất đai để thu hồi đất nhằm phục vụ mục đích khác. Tuy nhiên, nhà nước phải thực hiện nghĩa vụ bồi thường cho người đang sử dụng đất và việc bồi thường này là theo thỏa thuận.

Về việc UBND tỉnh Bình Thuận đưa ra giải pháp bồi thường các khoản chi phí có hóa đơn, chứng từ, luật sư Kính cho rằng nhà nước đã gây thiệt hại cho nhà đầu tư mà còn làm khó nhau như vậy thì rất khó giải quyết. Nên chăng UBND tỉnh Bình Thuận xem xét giá trị đầu tư trung bình trên mỗi mét vuông đất ở đây để tính ra khoản bồi thường hợp lý chứ đừng quá cứng nhắc vào hóa đơn, chứng từ.

Không chỉ luật Việt Nam mà còn quy định của WTO

Tiến sĩ Nguyễn Vân Nam, Giám đốc Công ty luật Nam Hùng, cũng cho rằng không chỉ Luật Đầu tư của Việt Nam bảo hộ quyền lợi của nhà đầu tư mà còn có quy định liên quan đến các chính sách về đầu tư của Tổ chức Thương mại thế giới nhằm bảo vệ các nhà đầu tư (trong lẫn ngoài nước). Theo đó, nhà đầu tư được đảm bảo môi trường đầu tư bình đẳng, được bảo vệ vốn đầu tư trong trường hợp bị các chính sách của nhà nước gây thiệt hại và các khoản bồi thường phải được công nhận. Nếu trong số các nhà đầu tư này có một nhà đầu tư nước ngoài, hoặc có phần góp vốn của nhà đầu tư nước ngoài thì họ có thể khởi kiện Chính phủ Việt Nam tại Trung tâm Quốc tế giải quyết tranh chấp về đầu tư (ICSID: International Centre for the Settlement of Investment Disputes) hoặc Cơ quan Bảo đảm đầu tư đa phương (MIGA: Multilateral Investment Guarantee Agency) yêu cầu hoàn trả vốn đầu tư và các khoản bồi thường khác được quốc tế công nhận.

Ông Nam cho rằng có thể xem mối quan hệ giữa UBND tỉnh Bình Thuận và nhà đầu tư như một giao dịch dân sự. Đã là một giao dịch thì khi một bên tùy tiện chấm dứt giao dịch sẽ phải bồi thường toàn bộ thiệt hại. Việc bồi thường này sẽ thực hiện trên cơ sở yêu cầu của nhà đầu tư (bên bị thiệt hại) và UBND tỉnh Bình Thuận mới là bên phải chứng minh yêu cầu của nhà đầu tư có hợp lý, hợp pháp hay không. Cần công nhận các khoản được bồi hoàn như các khoản được ICSID công nhận hoặc ít nhất cũng là toàn bộ chi phí đầu tư đã bỏ ra trong thực tế và lãi suất cho khoản đầu tư đó như khi gửi ngân hàng.

Một số nhà đầu tư cho biết họ đã mất đi nhiều cơ hội đầu tư khác vì đã dồn sức, dồn của vào dự án khu du lịch tại vùng đất này. Tuy nhiên, luật sư Kính cho rằng đòi bồi thường thiệt hại “cơ hội kinh doanh” này là rất khó vì không thể chứng minh được trong khi nguyên tắc của đòi bồi thường là phải chứng minh thiệt hại thực tế.

Mất uy tín môi trường đầu tư

Tiến sĩ Nguyễn Vân Nam cho rằng nhìn dưới góc độ của Luật Cạnh tranh thì cũng có vấn đề. Luật này cấm phân biệt đối xử giữa các doanh nghiệp. Trong khi đó, UBND tỉnh Bình Thuận trước thì quy hoạch cho làm khu du lịch, sau lại tùy tiện đòi lại để giao cho hai nhà đầu tư khác làm cảng Kê Gà. Nếu thuần túy đây là một dự án làm cảng để phục vụ kinh doanh thì rõ ràng đã có sự phân biệt đối xử giữa các doanh nghiệp. Ngoài ra, Luật Cạnh tranh cũng cấm nhà nước cản trở hoạt động kinh doanh hợp pháp của doanh nghiệp. Theo đó, UBND tỉnh Bình Thuận đã cấp phép hoạt động cho 12 nhà đầu tư thì không thể tùy tiện cấm họ tiếp tục kinh doanh. Nhà đầu tư có thể khởi kiện UBND tỉnh Bình Thuận để đòi bồi thường.

Theo ông, nếu vụ này không được giải quyết thỏa đáng theo các tiêu chuẩn quốc tế mà Việt Nam phải tuân theo trong tư cách thành viên của WTO, nó sẽ trở thành điển hình của sự tùy tiện trong hoạt động quản lý nhà nước về đầu tư và làm mất uy tín nghiêm trọng Chính phủ, ảnh hưởng xấu đến môi trường đầu tư của Việt Nam.

“Đây là một bài học về quy hoạch” – luật sư Lê Thành Kính nhận định. Quy hoạch bất cập, quy hoạch sau đè lên quy hoạch trước dẫn đến những hệ lụy không đáng có. Quan trọng hơn, sự việc này đã làm xấu đi môi trường đầu tư của Việt Nam

TrackBack URI

Blog at WordPress.com.

%d bloggers like this: