Ktetaichinh’s Blog

December 13, 2009

GIẢI QUYẾT ĐẤT ĐAI—CẤP PHÉP XÂY DỰNG: TUỲ HỨNG HAY THAM NHŨNG?

Những sự nhiêu khê khi mua đất
Nói đến đất đai là ta nghĩ ngay đến sự phiền toái mà người dân phải chịu. Dù luật đất đai đã được Quốc hội thông qua và có hiệu lực từ lâu, nhưng người dân mãi cứ lao đao khốn đốn khi đến cơ quan công quyền làm thủ tục về đất đai.
Hiện nay trên địa bàn toàn quốc vẫn còn đây đó rất nhiều nơi thuộc dạng quy hoạch treo, kết quả là nhiều người có đất mà không thể làm gì: xây nhà không được, bán cũng không xong. Nhiều người phải hạ giá bán thật rẻ và bằng giấy tay. Hậu quả là người mua sau lại phải gánh chịu, vì lỡ trót không biết đất bị nằm trong quy hoạch treo.
Trong vai người đi mua đất, tôi đến khu vực đường Nguyễn Gia Thiều, phường 12 thành phố Vũng Tàu, và được một ông chủ đất giới thiệu một lô đất với giá khá bèo cùng với sổ đỏ. Tuy nhiên, đất đó chỉ là đất trồng cây lâu năm có thời hạn. Ông chủ hứa sẽ bao từ A đến Z về mặt giấy tờ. Vì cẩn thận nên tôi lên liên lạc với Phòng Tài nguyên Môi trường thành phố Vũng Tàu, được ông Khải – Trưởng phòng cho biết vùng đó đã quy hoạch chi tiết 1/500, và là khu vực xây nhà lầu 9 tầng nên có mua thì cũng chẳng làm được gì. Nhưng sau đó vẫn có người mua mảnh đất ấy và vẫn xây nhà đàng hoàng. Thật là dân liều có khác!
Nhiều người mua đất ở dạng này như đánh bạc hên xui. Việc quy hoạch sau này tính sau, trước mắt chỉ cần ―biết điều” với chính quyền địa phương là xong. Còn nghĩ về quy hoạch ư? Có khi cả hàng mười năm trời mà dự án vẫn nằm tắm nắng..
Những vùng đã quy hoạch, đất lên dạng thổ cư1 thì bài viết này không bàn đến. Nhưng nếu bạn mua đất đai thuộc dạng trồng màu2 tại các vùng ngoại thành, hay vùng quê thì hơi phiền toái. Việc tách sổ3 chỉ cấp cho những người mua đủ 500 mét vuông trở lên. Nhưng thường người mua đất tại vùng quê thì chỉ đủ khả năng mua 100 mét vuôn: kết quả là nhiều trong số họ không mua được. Chỉ có các ―tư bản đỏ‖ mới thừa tiền mua đất phân lô để kinh doanh. Dân nghèo thì không tấc đất cắm dùi. Thật bất công!
Khi mua không được đất để làm sổ, nhiều người phải làm theo kiểu mua giấy tay bất hợp pháp. Hoặc để được nhà đầu tư tách sổ, thường nhiều người xúm lại hùn để đủ mua 500 mét vuông. Kết quả là một sổ đỏ4 chỉ có một người nào đó giữ, bốn người còn lại nhận bản sổ đỏ photocopy, và thậm chí còn không có tên mình. Việc này có thể dẫn đến nhiều tranh chấp đất đai trong tương lai, vì chính nhà nước đã tạo những luật khó khăn như trên.
Luật mỗi vùng mỗi khác, tại sao?
Có lần một cò đất dẫn người dân Sài Gòn đi xem mấy công đất trồng cây lâu năm tại Long Điền, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu. Khi chuẩn bị thủ tục sang tên, các cô Thanh Trúc và Thiên Kim, nhân viên thụ lý hồ sơ tại quầy tiếp dân của Uỷ ban Nhân dân huyện Long Điền hướng dẫn giải thích chỉ lô đất thổ cư một trăm phần trăm thì mới khỏi bàn, mua sao cũng được. Phần còn lại các lô đất có ít nhiều là đất trồng trọt phải về địa phương xin chứng nhận tình trạng hạn điền5 thì mới giải quyết (cho mua). Những người này sau đó đi tìm một lô đất khác tại huyện Tân Thành, cũng thuộc tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu, và được một nhân viên môi giới bất động sản giới thiệu một lô đất trồng cây lâu năm6 tại xã Mỹ Xuân. Những người khách Sài Gòn còn đang băn khoăn về việc mất công trong việc chứng hạn điền, thì nhân viên môi giới này cam kết là không cần làm thủ tục chứng nhận hạn điền. Để chứng minh độ tin cậy, anh ta dẫn khách đến gặp bà Trưởng phòng Huyện Tân Thành và nghe chính bà xác nhận.
Từ những điều trên ta thấy ngay cùng một tỉnh khác huyện mà cách giải quyết cũng khác. Như vậy giữa huyện Long Điền và huyện Tân Thành, chính quyền địa phương nào làm đúng luật? Chính quyền nào nhũng nhiễu dân?
Muốn phạt, lờ tuỳ ý
Riêng Sài Gòn, một đô thị rộng lớn nhất nước Việt Nam, việc làm tắc trách và bất nhất tại quận 12 cũng không kém (khi trước nguyên là huyện Hóc Môn tách ra).
Trước đây, gần cụm Công Nghiệp Quang Trung và kênh Trần Quang Cơ có một khu đất rộng mấy hectare, thuộc địa bàn phường Hiệp Thành, quận 12, được Ủy ban Nhân dân quận 12 quy hoạch chi tiết theo mẫu nhà lầu. Mẫu nhà được quy chuẩn, bao gồm một trệt, một lửng, một lầu: chỉ tính từng trệt bề cao chuẩn đã lên đến 5m2. Theo quy định mỗi nhà phải có khoảng lùi phía sau là 1,5m. Tuy nhiên, hiện nay tại khu vực này nhà lớn nhà nhỏ xây không theo một trật tự nào ( xem ảnh 1- 4). Nhà tự phát thì mọc lên như nấm và không chừa khoảng lùi như đã được quy định (xem ảnh 5 & 6).
Khi một chủ đầu tư tên T.T.T.T đặt viên gạch đầu tiên lên xây thì bị ban xây dựng phường Hiệp Thành triệt, bắt phải làm giấy phép. Khi lên phòng quản lý đô thị quận 12 thì bị nhân viên buộc đi tới đi lui gần sáu tháng ròng, bắt phải vẽ đi vẽ lại cho đúng y mẫu nhà mà UBND quận 12 duyệt năm 2001 (http://www.phapluattp.vn/273980p0c1027/se-xac-nhan-lai-ban-ve-moi.htm). Ngược lại, theo chúng tôi chứng kiến và chộp hình thì phía sau lô của chủ đầu tư vừa nêu, một chủ đầu tư khác ngang nhiên xây nhà đúc kiên cố, sai quy định và vẫn không chừa khoảng lùi!
Cơ quan trách nhiệm cần lên tiếng
Việc mỗi nơi làm mỗi kiểu, cũng như việc gây rắc rối một chủ đầu tư này, hoặc phớt lờ một chủ đầu tư khác, hẳn phải có sự hiện diện của TIỀN.

Hiện tham nhũng là căn bệnh ung thư tại Việt Nam nhưng chỉ được điều trị bằng thuốc cảm. Cấp lớn tham nhũng lớn, cấp nhỏ tham nhũng nhỏ. Chỉ có người dân vô tội lảnh chịu tất cả thiệt thòi. Nhà nước lâu nay luôn có câu: ―Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra‖. Báo chí thay mặt người dân phản ảnh những tiêu cực nêu trên nhưng các cơ quan trách nhiệm chỉ đáp lại ―việc đầu vẫn còn đấy‖, hoặc ―sai đâu sửa đó, sửa đó mà có xong đâu (!)‖. Cơ quan có trách nhiệm nên cùng lắng nghe tiếng nói công luận để vào cuộc giải quyết theo đúng quy định của pháp luật và quan trọng hơn hết, cho người dân bớt khổ.
PHAN THÁI DƢƠNG
Sài Gòn, 29.11.2009

Chú thích:
Đất thổ cư: Đất được nhà nước công nhận xây dựng và sử dụng lâu dài.
Đất màu: Đất trồng trọt không được phép xây cất, có thời hạn nhất định (khoảng vài chục năm tùy loại đất. Có các loại sau: a) Đất trồng cây lâu năm với thời hạn cao nhất là 50 năm, b) Đất thổ vườn, hoa màu thời hạn được cấp thời hạn thấp hơn, c) Đất trồng lúa, thường là 10 đến 12 năm, khi hết hạn phải xin cấp gia hạn vào sổ đỏ tức giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Theo Luật Đất đai thì người dân được cấp sổ đỏ sử dụng đất màu (gọi chung là nông nghiệp) mà không canh tác trong một năm sẽ bị nhà nước thu hồi).
Tách sổ: Khi có sự giao dịch chuyển nhượng (theo Luật Đất đai thì đất là của nhà nước nên trong các văn tự không dùng là bán) thì chủ đất khi muốn bán một phần đất phải làm thủ tục tách thửa để sang tên theo người mua.
Sổ đỏ: Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Do bìa được in màu đỏ nên gọi tắt thành sổ đỏ.
Hình trạng hạn điền: Theo giải thích của Ủy ban Nhân dân Huyện Long Điền, Tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu thì dân ngoại tỉnh muốn mua đất nông nghiệp tại địa phương này phải về địa phương nơi người mua cư ngụ xác nhận tình trạng hạn điền, nghĩa là họ đã sở hữu bao nhiêu đất đai tại địa phương, và từ đó UBND nơi có đất mà người định mua mới xem xét giải quyết.
Đất trồng cây lâu năm: Một trong các loại đất nông nghiệp được cấp có thời hạn, Xem chú thích: Đất màu

TrackBack URI

Create a free website or blog at WordPress.com.

%d bloggers like this: