Ktetaichinh’s Blog

March 30, 2009

Làm sao giúp nông dân trồng đúng loại lúa cần xuất khẩu? 032209

Filed under: thị trường (market) — ktetaichinh @ 7:16 pm
Tags:

(TBKTSG Online) – Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) đang vào mùa thu hoạch rộ vụ lúa đông – xuân. Vụ này trúng mùa, lại được giá, nông dân rất mừng. Có điều, từ đầu năm đến nay nhiều doanh nghiệp xuất khẩu gạo đi tìm mua lúa giống IR 50404, thứ lúa mà năm trước không tiêu thụ được, ngành nông nghiệp đã khuyến cáo nông dân không nên trồng. Trong khi đó, loại lúa dài chất lượng cao vốn được khuyến khích trồng lại đang ế ẩm!

Chị Tư Trạng, một nông dân huyện Thới Lai (Cần Thơ), than thở: “Năm trước nghe nói không nên trồng lúa giống 504 (IR 50404), gia đình tôi chuyển sang hợp đồng với doanh nghiệp trồng lúa thơm hạt dài. Bây giờ thu hoạch rồi, năng suất thì thấp, giá lúa cũng tương đương với lúa 504 nhưng rất khó bán. Còn mấy người ở xóm trồng lúa 504, bán đắt như tôm tươi, được 4.100 – 4.200 đồng/kg…”.

Chuyện của chị Tư Trạng không phải là cá biệt mà khá phổ biến ở ĐBSCL. Vì trước đây, có hơn 10% diện tích trồng lúa của ĐBSCL là trồng giống lúa IR 50404 (nông dân thường gọi là 504). Đây là giống lúa có diện tích lớn nhất ở ĐBSCL. Mỗi vụ, ĐBSCL có trên 1 triệu tấn lúa IR 50404.

Theo điều tra của Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển nông nghiệp Đồng Tháp Mười, tại huyện Tháp Mười (Đồng Tháp) trồng lúa IR 50404 chiếm đến 40-87,1%. Trung tâm này cho biết, nông dân trồng nhiều lúa IR 50404 vì giống này ngắn ngày, cho năng suất cao, ổn định, dễ trồng và người dân đã quen sử dụng nhiều năm.

Thực tế là lúa IR 50404, một thời đem lại nhiều hiệu quả cho nông dân ĐBSCL.Vì thế nhiều năm qua, nông dân ĐBSCL vẫn ưa chuộng giống lúa này. Đến gần cuối năm 2008, ĐBSCL tồn đọng cả hàng trăm ngàn tấn lúa IR 50404, nông dân không bán lúa được lâm vào cảnh khó khăn, nợ nần

Trước thực trạng này, ngành nông nghiệp khuyến cáo nông dân không nên trồng giống lúa IR 50404. PGS.TS Mai Thành Phụng, Phó trưởng Bộ phận thường trực Trung tâm Khuyến nông-khuyến ngư quốc gia tại TPHCM cho biết: “Đối với nông dân có trình độ thâm canh trung bình-kém nên chọn hướng sản xuất với các giống lúa dễ trồng, thích nghi rộng, năng suất cao. Đó là lý do tại sao hiện nay nông dân vẫn ưa chuộng giống IR 50404. Tuy nhiên, hiện nay giống IR 50404 đã nhiễm sâu bệnh nặng và thoái hoá nên cần triệt để loại bỏ…”.

Tuy nhiên, vụ đông-xuân 2008-2009, do không đủ giống lúa mới để gieo sạ cho cả diện tích trồng lúa của ĐBSCL nên không ít nông dân còn trồng giống lúa IR 50404. Điều không ngờ, trong vụ lúa đông-xuân này, người trồng lúa IR 50404 thắng lớn. Lúa vừa trúng mùa đạt hơn 7 tấn/héc ta. Giá lúa tươi bán tại ruộng đến 3.900 đồng/kg, còn lúa đã phơi khô bán 4.100 – 4.200 đồng/kg. Các ghe mua lúa tranh nhau đến tận ruộng hỏi mua lúa IR 50404, còn các giống lúa dài, thơm nhẹ đã thu hoạch chứa đầy nhà nhưng thương lái lại chê.

Ông Bé Hai ở huyện Phụng Hiệp (Hậu Giang) vừa thu hoạch hơn 1 héc ta lúa giống IR 50404 lá xanh, với năng suất hơn 7 tấn/ha, bán lúa tươi tại ruộng 3.900 đồng/kg, lãi hơn chục triệu đồng, vui mừng: “Vụ lúa này, tôi không tìm được giống lúa mới nên vẫn làm giống 504. Lúc đầu cũng lo nhưng thời tiết thuận lợi, sâu rầy không có nên lúa trúng quá. Chưa có năm nào được mùa như vậy. Năm nay, lúa trúng mà mà được giá nữa, còn phân thuốc thì giảm nên nông dân đỡ khổ lắm! Chứ như vụ lúa hè thu năm ngoái nông dân bị lỗ nặng rồi. Nông dân chúng tôi ước sao có được như vụ lúa đông-xuân này hoài!”.

Vì sao lúa IR 50404 hút hàng như vậy? Doanh nghiệp xuất khẩu gạo khu vực ĐBSCL cho biết vụ đông-xuân gạo IR 50404 tốt hơn các vụ khác, hơn nữa những hợp đồng xuất khẩu gạo giao trong những tháng đầu năm 2009 là gạo phẩm chất trung bình nên được tiêu thụ mạnh. Tuy nhiên, các doanh nghiệp xuất khẩu gạo khuyến cáo nếu các vụ sau nông dân tăng diện tích gieo trồng lúa IR 50404 lên thì có thể lập lại tình trạng lúa tồn đọng, doanh nghiệp không mua như hồi năm ngoái.

Điều này cho thấy hiện nay nông dân trồng lúa ĐBSCL còn rất “đói” thông tin, không nắm bắt được nhu cầu thị trường nên chưa trồng đúng những giống lúa thị trường cần. Vì thế, giá lúa tại ĐBSCL vẫn còn bấp bênh và người trồng lúa phài lao đao.

Tại hội nghị bàn về sản xuất và tiêu thụ lúa gạo bền vững vùng ĐBSCL vào cuối năm ngoái, PGS.TS Phạm Văn Dư, Phó cục trưởng Cục trồng trọt, cho rằng: “Vùng ĐBSCL có vai trò đặc biệt quan trọng trong sản xuất lúa gạo ở nước ta. Kết quả sản xuất lúa gạo ở đây quyết định an ninh lương thực quốc gia và duy trì vị trí xuất khẩu gạo của Việt Nam. Tuy nhiên, hệ thống sản xuất giống, công tác quản lý chất lượng giống lúa ở ĐBSCL còn nhiều bất cập, chưa tương xứng với vị trí quan trọng của vùng”.

Mặc dù đã qua hơn 20 năm Việt Nam xuất khẩu gạo và hiện nay đang đứng vị trí thứ II trên thế giới về xuất khẩu gạo, nhưng hiện nay cả người trồng lúa và doanh nghiệp xuất khẩu gạo vẫn còn nhiều bất ổn. Nông dân và doanh nghiệp chưa gắn kết nhau, mạnh ai nấy làm, để rồi cả sản xuất và xuất khẩu đều bị thiệt

TrackBack URI

Blog at WordPress.com.

%d bloggers like this: